Đoan Trang – Kiểm duyệt báo chí tại Việt Nam: đàn áp bằng những biện pháp phi luật

Lê Quốc Tuấn dịch lại từ nguyên tác Anh Ngữ “Media Cenorship in Vietnam: Suppression by Extrajudicial Punishments” của nhà báo Phạm Đoan Trang

download (2)

“Tính đến ngày 26/12/2013, toàn quốc có 838 cơ quan báo chí in với 1.111 ấn phẩm, trong đó các cơ quan Trung ương có 86 báo, 507 tạp chí; địa phương có 113 báo, 132 tạp chí; có 70 báo điện tử, 19 tạp chí điện tử và 265 trang thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí,” mẩu tin gần 300 từ được công bố trên trang web chính thức của Bộ Thông tin và Truyền thông Việt Nam đã bắt đầu cùng cách thức khẳng định và thống kê đã từng như thế từ nhiều năm trong việc xem xét “các hoạt động truyền thông tự do” của đất nước trong những năm trước.

Không như những gì mà một sinh viên có thể được giảng dạy trong các trường báo chí, rằng “phần đầu của một bản tin không nên đưa ra cho người đọc quá nhiều con số; và nói chung, tất cả các loại số liệu đều không được ưa thích trên các trang báo,” bất kỳ bài tường thuật nào của báo chí nhà nước ở Việt Nam có liên quan đến tự do báo chí đều có một công thức tương tự không hề thay đổi trong nhiều năm qua: Trước tiên, luôn có một vài số liệu thống kê để làm nổi bật “số lượng lớn” các cơ quan truyền thông tại Việt Nam. Kế đó là một số khẳng định để một lần nữa nhấn mạnh rằng tự do báo chí ở Việt Nam được bảo đảm và phát huy. Kể cả các lời hoa mỹ cũng không thay đổi trong bao năm qua.

Bản báo cáo năm 2014 về tự do báo chí và các hoạt động truyền thông trong năm 2013 đã tiếp tục, như thường lệ, với những con số có xu hướng tăng hơn so với năm trước: “Bên cạnh các cơ quan báo chí in, có 70 báo điện tử, 19 tạp chí điện tử và 265 thông tin điện tử tổng hợp của các cơ quan báo chí. Mạng lưới phát thanh, truyền hình có 67 đài phát thanh, truyền hình Trung ương và địa phương”.

Ngoài những con số ra thì ngôn từ và cấu trúc câu chữ hoàn toàn giống như báo cáo của năm 2012, theo đó: “Tính đến tháng 3 năm 2013, có 812 cơ quan báo chí trên toàn quốc với 1.084 ấn phẩm. Trong số này, có 197 tờ báo, trong đó có 84 tờ báo ở cấp quốc gia và cấp tỉnh, và 113 tờ ở cấp tỉnh. Trong lĩnh vực truyền thông điện tử, có 336 mạng lưới truyền thông xã hội và 1174 trang tin tức đa dạng. Cả nước có 67 cơ quan phát sóng ở cấp tỉnh (địa phương) và cấp quốc gia”.

Số lượng các cơ quan truyền thông rõ ràng có gia tăng. Nhưng sự thực ẩn giấu là tất cả các phương tiện truyền thông đều bị chính phủ kiểm soát dưới các hình thức khác nhau.

Thông tin là kiến thức, kiến thức là sức mạnh… nhưng quý vị không thể có thông tin

Hỏi bất kỳ nhà báo nào trong một nhà nước độc tài, dám cho bạn biết về chính sách của chính phủ đối với báo chí, các câu trả lời đều có thể giống nhau: kiểm soát chặt, trừng phạt các quan điểm khác biệt (và có thể táo bạo), giết chết hy vọng, tư duy phê phán và nhiều nữa… Với tất cả những gì đã làm trong 69 năm qua để kiểm soát các phương tiện truyền thông, chính phủ Việt Nam cộng sản không phải là một ngoại lệ và chính sách của họ không có gì sáng tạo đáng kể, ngoại trừ có thể phải thay đổi một chút để thích nghi với “hoàn cảnh mới trong thời đại internet”, như các nhà tuyên truyền cộng sản giải thích.

Trước tiên, chính phủ duy trì một hệ thống các cơ quan công tác tuyên truyền hoạt động ở cả cấp nhà nước lẫn cấp tỉnh thành. Các cơ quan này duy trì những cuộc họp thường kỳ với báo chí để uốn nắn họ vào khuôn khổ đường lối của đảng cộng sản cầm quyền, mặc dù các nhà tuyên truyền thường gọi tránh các cuộc họp này thành “trao đổi, định hướng thông tin tuyên truyền”.

Có thể hiểu rằng Đảng Cộng sản Việt Nam, mặc dù cố gắng để kiểm soát báo chí thông qua các “cuộc họp định hướng thông tin” nhưng lại không bao giờ muốn cho mọi người, đặc biệt là cộng đồng quốc tế, biết đến vai trò của mình. Vì vậy, một mặt, họ ra lệnh cho các tổng biên tập phải truyền đạt hướng biên tập của Đảng xuống các nhà báo cấp dưới; mặt khác, họ muốn báo chí phải giữ cực kỳ bí mật cái thực tế là Đảng duy trì kiểm soát phương tiện truyền thông qua các cuộc họp như vậy. Không ngạc nhiên, có một điều luật bất thành văn là các tổng biên tập viên phải là đảng viên, để đảm bảo rằng các tổng biên tập hành động thay mặt cho Đảng chứ không phải cho người dân, và bảo đảm rằng các “thông tin nhạy cảm” sẽ không bị rò rỉ từ các cuộc họp tuyên truyền ra công chúng, đặc biệt là đến tay các blogger vốn có thể nhanh chóng gửi thông tin nhạy cảm ấy lên các trang web.

Không có thẻ nhà báo là không có cửa

Hóa ra, một trong những công cụ hiệu quả nhất để kiểm soát báo chí, chính là thẻ nhà báo. Đấy là một thẻ nhỏ, không chứa đựng gì khác hơn một thẻ báo chí thông thường mà quý bạn có thể tìm thấy trong bất kỳ quốc gia nào, nhằm phân biệt một nhà báo từ những người khác khi cần thiết, ngoại trừ việc nó được phát hành bởi chính phủ Việt Nam chứ không phải là một tổ chức xã hội dân sự chuyên nghiệp.

Điều 14 của Luật báo chí Việt Nam đã định nghĩa nhà báo là một người “đáp ứng tiêu chuẩn chính trị, đạo đức và chuyên nghiệp của Nhà nước” và “được cấp thẻ nhà báo”. Và Bộ Thông tin và Truyền thông chỉ ban thẻ nhà báo cho một phóng viên khi họ đáp ứng được các yêu cầu áp đặt bởi thông tư mang số 07/2007/TT-BVHTT, bao gồm yêu cầu “không bị xử lý kỷ luật từ khiển trách trở lên trong thời hạn 12 tháng tính đến thời điểm xét cấp thẻ”, “được đề nghị của cơ quan truyền thông, bộ chủ quản ngành, Bộ Văn hóa Thông tin và Hội Nhà báo “, và “Có thời gian công tác liên tục theo chế độ biên chế hoặc hợp đồng dài hạn tại cơ quan báo chí đề nghị cấp Thẻ từ ba (3) năm trở lên”. Tất cả các yêu cầu ấy là khó có thể đáp ứng được, đặc biệt đối với các phóng viên có xu hướng chỉ trích Đảng.

Những ai không có thẻ nhà báo sẽ không được công nhận là nhà báo, và có nghĩa là họ không bao giờ có thể bước vào lĩnh vực truyền thông. Vì vậy, một mặt, Đảng và nhà nước kiểm soát chặt chẽ phương tiện truyền thông chính thức. Mặt khác, họ sử dụng “thẻ nhà báo do chính phủ cấp” để từ chối các nhà báo độc lập, chủ yếu là các blogger hay nhà báo công dân.

Tệ hơn nữa, bằng cách từ chối các nhà báo độc lập, chính phủ cũng từ chối nghĩa vụ bảo vệ họ và cả tự do thông tin. Sự từ chối này còn cho phép lượng công an và côn đồ đàn áp các blogger và cả các nhà báo chính thống không có thẻ nhà báo. Một báo cáo của tổ chức RED Communication trong năm 2012 chỉ ra rằng đã có hàng chục nhà báo không có thẻ nhà báo trở thành nạn nhân của các hình thức ngăn trở khác nhau, bao gồm cả việc đả thương cơ thể (1). Không có báo cáo nào về trường hợp nhân viên truyền thông bị tấn công trong năm 2013, nhưng số lượng các blogger bị sách nhiễu và đàn áp chính trị rõ ràng ngày càng tăng. Trong cuộc đàn áp gần đây nhất vào ngày 11 tháng 2 năm 2014, blogger Bùi Thị Minh Hằng, 50 tuổi, đã bị bắt. Hằng là một nhà hoạt động tranh đấu cho quyền đất đai lớn tiếng và thẳng thắn, người đã dùng trang Facebook và trang blog, danoanbuihang.blogspot.com, của mình để tưòng thuật về những vụ cưỡng chiếm đất đai và các vi phạm đối với người nông dân. Hiện nay, cùng hai người đồng hành khác, bà đang bị tạm giam chờ xét xử.

Hỡi các nhà báo, hãy tránh xa không gian blog !

Đồng thời, bất kỳ một tiềm năng hợp tác nào giữa phương tiện truyền thông chính và các phương tiện truyền thông khác đều bị ức chế. Ngày 26 tháng 2, 2013, Nguyễn Đắc Kiên, phóng viên tờ Gia Đình & Xã Hội, đã viết một bài báo công khai chỉ trích Tổng Bí thư là phê phán quá đáng và phỉ báng trong việc xem tự do ngôn luận như một hình thức suy thoái đạo đức. Ban đầu ông đăng bài viết trên blog của mình và cũng gửi lên trang Anh Ba Sam (“Thông tấn Vỉa hè”), một blog vận động dân chủ nổi tiếng tại Việt Nam). Bài viết được công bố trên Anh Ba Sam buổi sáng thì đầu buổi chiều hôm đó, các nhà lãnh đạo của tờ báo đã tổ chức một cuộc họp với Kiên và sa thải ông. Có thể cho rằng đây là hậu quả cho quyết định táo bạo dám công bố bài viết chống lại ông Trọng trên trang blog cá nhân của mình trong khi đang làm việc cho một tờ báo chính thống. Ông đã làm những gì mà các quan chức phương tiện truyền thông thù ghét và cảm thấy cảnh giác nhất về một nhà báo “nhà nước” đã tham gia vào thế giới blog.

Trong năm 2013, nhà chức trách cũng bắt và kết án ba blogger, hai trong số đó là các nhà báo nổi tiếng: Trương Duy Nhất, Phạm Viết Đào và Đình Nhật Uy.

Trương Duy Nhất, 50 tuổi, từ thành phố Đà Nẵng, hoạt động nghề báo từ năm 1987 cho đến năm 2011 thì bỏ sự nghiệp viết báo của mình để tập trung vào trong blog cá nhân “Một góc nhìn khác” của mình, nơi ông tuyên bố là mình “có thể tự do bày tỏ ý kiến của mình mà không bị nhà nước kiểm duyệt”. Từ đó, Nhất đã trở thành một blogger nổi tiếng, người đã viết 1000 bài viết liên quan đến tình hình chính trị và xã hội của đất nước. Nhiều bài của ông trở thành nổi tiếng trong cộng đồng internet ở Việt Nam. Chắc chắn Nhất không thể tránh khỏi bị bức hại. Năm 2011 và 2012, tồi thiểu đã có 4 lần Sở Thông tin và Truyền thông và công an địa phương Đà Nẵng triệu tập ông để thẩm vấn và buộc ông phải dừng viết blog, nhưng Nhất từ chối không gặp. Ngày 26 tháng năm 2013, Nhất đã bị bắt và bị buộc tội “lạm dụng tự do dân chủ để xâm phạm lợi ích của Nhà nước” theo Điều 258 Bộ luật hình sự Việt Nam. Bản cáo trạng của ông nói rằng với các hoạt động viết blog của mình, Nhất đã chỉ trích chính sách của chính phủ và các nhà lãnh đạo của Đảng. Ngày 4 tháng 3 năm 2014, Nhất đã bị kết án 2 năm tù giam.

Chưa đầy một tháng sau khi Trương Duy Nhất bị bắt, cũng dựa vào điều 258 Bộ luật hình sự, ngày 13 tháng sáu năm 2013 công an bắt giữ blogger, nhà báo Phạm Viết Đào. Trường hợp của ông không khác gì so với Trương Duy Nhất. Đào được cho là đã thiết lập ba trang blog, phamvietdao3.blogspot.com, phamvietdao4.blogspot.com, và chientranhtrungviet.blogspot.com, trong thời gian giữa tháng 2 năm 2012 và tháng 6 năm 2013 (thời điểm lúc bị bắt). Sử dụng ba trang blog này, Đào đã viết 91 bài viết quan trọng về những việc làm sai trái và chính sách tồi tệ của chính phủ, đặc biệt là những chính sách chủ trương có liên quan đến quan hệ Việt-Trung. Các bài viết của ông thẳng thắn, đầy tính thông tin và được viết từ quan điểm của một quan chức chính phủ. Những bài viết này thu hút một lượng độc giả lớn và khiến Phạm Viết Đào trở thành một trong những blogger nổi bật nhất tại Việt Nam.

Vì những bài viết này, trong bản cáo trạng kết tội ông, Đào bị buộc tội “nói xấu Đảng và Nhà nước, xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền lợi ích hợp pháp của các tổ chức và / hoặc công dân.” Tuy nhiên, bằng chứng để xử phạt ông lại không hề được công chúng biết đến. Ngày 19 tháng 3 năm 2013, Tòa án nhân dân Hà Nội kết án Phạm Viết Đào 15 tháng tù giam kể từ ngày bị giam giữ. Phiên toà không cho công chúng chứng kiến, các blogger và những người bảo vệ nhân quyền bị cấm tham dự.

Các trang blog của Đào và Nhất đều bị đóng lại khi họ bị bắt giam.

Bóng ma dư luận viên

Nhiều người Việt Nam có suy nghĩ phê phán và hoài nghi đề cập đến một sự thật rõ ràng khó chịu là trong hầu hết trường hợp, chính quyền Việt Nam chỉ là một bản sao của đối tác Trung Quốc trong việc cai trị đất nước. Hãy xem việc kiểm soát Internet như một ví dụ. Để chống lại tiếng nói bất đồng chính kiến trên không gian mạng, chính phủ cộng sản Trung Quốc sử dụng những người gọi là “đội quân 50 xu”. Đó là những người được chính quyền trung ương và địa phương thuê để viết những lời bình luận có lợi cho chính sách của đảng trên internet trong nỗ lực uốn nắn và xoay chuyển ý kiến công chúng trên các bảng tin nhắn internet khác nhau(2).Tháng Mười năm 2004, bộ Tuyên truyền Trường Sa bắt đầu thuê những người bình luận trên internet, một trong những ứng dụng được biết đến sớm nhất của nghề bình luận có lương trên internet.

ĐCSVN chỉ bắt chước đúng như thế. Ngày 9 tháng 1, 2013, trong một cuộc họp xem xét các hoạt động báo chí năm 2012, trưởng Ban Tuyên giáo Thành Uỷ Hà Nội Hồ Quang Lợi, tuyên bố Hà Nội đã là “địa bàn chống phá của các đối tượng” trong năm. Ông nói các biện pháp của ban Tuyên giáo là phải hình thành một lực lượng 900 “dư luận viên” trên toàn thành phố, “nhằm phát huy sức mạnh của đội ngũ tuyên truyền miệng” Đồng thời, báo chí của thành phố, “báo chí thủ đô thực hiện ý kiến chỉ đạo về những vụ việc nhạy cảm; thành lập các tổ phóng viên bấm nút, phản ứng nhanh.”(3)

Cụm từ “Dư Luận viên” và “phóng viên bấm nút, phản ứng nhanh” nói đến những người được Đảng trả lương để uốn nắn ý kiến công chúng trên trực tuyến bắt đầu trở thành phổ biến. Tuy nhiên, căn cứ vào sức mạnh đối tác của họ ở Trung Quốc, có khả năng là họ phải hiện diện từ những ngày đầu của blog và mạng truyền thông xã hội tại Việt Nam.

Trong năm 2013, đội quân mạng này đã vượt quá chức năng “dư luận viên”, để trở thành một nỗi ám ảnh thực sự đối với các blogger và các nhà báo chính thống có xu hướng tiến bộ đang sử dụng phương tiện truyền thông xã hội như một phương tiện để nâng cao, phổ biến quan điểm của mình. Không ai biết chính xác số lượng đội quân mạng, nhưng với thực tế của việc hàng ngày có hàng chục trang blog và hàng ngàn lời bình tấn công vào những người ủng hộ dân chủ, và việc chỉ riêng Hà Nội đã có 900 dư luận viên, chắc hẳn phải có đến hàng ngàn binh sĩ mạng trên toàn quốc. Đội quân bí mật này duyệt thế giới blog mỗi ngày, hối hả đăng tải những bài ủng hộ các chính sách mới của chính phủ và chống lại bất kỳ phê bình chỉ trích nào. Họ cũng theo dõi chặt chẽ các blogger và nhà báo nổi bật để định hình ý kiến công chúng thông qua những “trạm trung tâm” này bằng cách sử dụng ngôn từ thô lỗ để đàn áp và đe dọa những tiếng nói bất đồng chính kiến.

Vào tháng 2 năm 2014 khi nhà báo Đào Tuấn đưa ra một loạt các bài viết để tưởng nhớ cuộc chiến tranh biên giới năm 1979 giữa Trung Quốc và Việt Nam, ông đã dự kiến những bài viết này sẽ bị ép buộc phải tháo gỡ khỏi trang mạng tin tức “Một Thế Giới” như bất kỳ bài viết nào khác từng bị Ban Tuyên giáo Trung ương chỉ thị phải giữ im lặng trong dịp này. Nhưng ông hẳn không ngờ mình còn bị tấn công hết sức thô bạo bởi đội quân không gian mạng.

“Đào Tuấn thích “cấp tiến” thì kiếm nồi cơm khác mà diễn. Xuyên tạc lịch sử để câu vìu đừng trách bị ăn chửi. Có nhiều cách để mày kiếm cơm động vào những thứ linh thiêng thì mồm ngậm tiền nhưng răng không còn đâu. Nhà tao ở Cẩm phả quảng ninh, cách biên giới Móng Cái những 150km đường Bộ, vậy mà còn phải đào hầm hào, hố cá nhân trước 17/2/79 .Dân còn như vậy nói gì đến chính quyền. Mày kêu quân đội thiếu chuẩn bị nên bị bất ngờ là hoàn toàn ấu trĩ. Đừng để bị biến thành thằng Phạm Viết Đào thứ 2″, một nhà bình luận đã viết như vậy trên facebook của Đào Tuấn khi ông phàn nàn về việc nhiều bài viết của ông bị xóa khỏi trang web vì chỉ thị của ban Tuyên giáo.(4)

Không chỉ cá nhân các nhà báo và các blogger, ngay cả báo chí chính thống như những tờ được nhiều người đọc như Tuổi Trẻ, Thanh Niên và trang Một Thế Giới đang nổi lên đều đã là mục tiêu của đội quân không gian mạng. Họ thường bị cáo buộc tội “phổ biến thông tin sai trái và gây hiểu nhầm”, “bôi bẩn hình ảnh của Đảng và nhà nước,” và ngay cả tội “phản quốc”. Trong nhiều trường hợp, đội quân mạng còn đi xa hơn bằng việc xâm nhập quyền riêng tư của cư dân mạng bao gồm các blogger, các nhà hoạt động nhân quyền và bất đồng chính kiến, tung tin vu khống họ.

Giờ đây, các blogger và các nhà báo ở Việt Nam không chỉ phải bảo vệ mình trước các tuyên truyền viên, cảnh sát và côn đồ, họ còn phải “sống sót” trước sự hãm hại của đông đảo quân đội mạng. Họ phải viết dưới bóng ma dư luận viên lởn vởn trên đầu.

“Thánh Hai đen tối” của năm 2014 đã kết thúc với việc phải đóng cửa theo quyết định của Bộ Thông tin và Truyền thông của Sài Gòn Tiếp Thị, một tờ báo có thể coi là tiến bộ nhất trong năm năm qua. Trên giấy tờ, lý do được đưa ra là tờ báo bị khó khăn tài chính và trên bờ vực phải phá sản. Điều này rõ ràng là một lý do rất không đáng tin, như nhiều độc giả cũng biết, tờ Sài Gòn Tiếp Thị có thể nhận được hỗ trợ tài chính từ những ngườ yêu mến và họ có thể giải quyết các khoản nợ bằng cách bán bớt bán bất động sản của mình. Một thông tin bị rò rỉ từ một trong các nhà báo của tờ Sài Gòn Tiếp Thị, vốn bản thân là nạn nhân của các dư luận viên, cho biết vì những nội dung nặng tính chỉ trích, tờ báo bị chính quyền ghét bỏ và buộc phải đóng cửa.

Có ánh sáng nào ở cuối đường hầm không?

Khi Việt Nam trở thành một thành viên của Hội đồng Nhân quyền Liên hợp quốc 2014-2016, các nhà hoạt động nhân quyền hy vọng có thể tận dụng lợi thế của cơ chế nhân quyền Liên Hợp Quốc để thúc đẩy và bảo vệ các quyền ở Việt Nam, nơi quyền tự do ngôn luận đang bị vi phạm rộng rãi nhất.

Tin vui khác là trong năm năm qua, một số trang truyền thông khác đã nổi lên, bao gồm Dan Luân và Bauxite Việt Nam, thành lập năm 2009, Nhật ký yêu nước, và Dan Lam Bao, thành lập năm 2010 Diễn Đàn Xã Hội Dân Sự, năm 2013 và Việt Nam Right Now, vừa ra mắt ngày 24 tháng 3 năm nay, một trang web tin tức đầu tiên bằng tiếng Anh, có sứ mạng báo cáo các vi phạm nhân quyền tại Việt Nam với thế giới. Tất cả những tổ chức truyền thông xã hội dân sự này đã cố gắng để vận động cho nhân quyền và dân chủ tại Việt Nam, bất chấp những thách thứ mà họ phải đối mặt trong một môi trường không tự do.

Ngoài các phương tiện truyền thông này, đông đảo người dân hàng đang sử dụng các trang Facebook hoặc blog của họ như một phương tiện để nói lên ý kiến của mình bất chấp tất cả các hình thức đàn áp chính trị. Dù trong một tương lai gần, chính phủ Việt Nam có thể không nới lỏng kiểm soát phương tiện truyền thông, nhưng họ cũng khó có thể dập tắt tiếng nói bất mãn ngày càng gia tăng trên Internet.

1.Centre for Research on Development Communication, “Research on Obstructions against Journalism”, Hanoi, 2012
2. Michael Bristow, “China’s Internet ‘spin doctors’”, BBC, 16 December 2008 / Wikipedia. Có thể đọc tại : http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7783640.stm
Sophie Beach, “Internet Spin for Stability Enforcers”, China Digital Times, 25 May, 2010. Có thể đọc tại : http://chinadigitaltimes.net/2010/05/internet-spin-for-stability-enforcers/
3. Đào Tuấn phỏng vấn: “Tổ chức nhóm chuyên gia bút chiến trên Internet”, Nhật báo Lao Dong , 9 tháng Giêng, 2013. Có thể đọc tại: http://laodong.com.vn/chinh-tri/to-chuc-nhom-chuyen-gia-but-chien-tren-internet-98582.bld
4.Có thể đọc tại :https://www.facebook.com/tuan.dao.9828/posts/691314330891152?comment_id=100872421&ref=notif&notif_t=like#

Mâu thuẫn phe nhóm trước Đại hội Đảng 12 lại bùng phát?

Binh lính canh gác trước quốc hội (minh họa)

Binh lính canh gác trước quốc hội (minh họa)
Hội nghị TW11 vừa kết thúc, nhưng phát biểu bế mạc hội nghị của  Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định về điều kiện của Ủy viên Ban Chấp hành TW, đã khiến dư luận cho rằng đó là chỉ dấu chứng tỏ một lần nữa mâu thuẫn phe cánh trong nội bộ lãnh đạo Đảng CSVN lại bùng phát trở lại.

Các chuyên gia phân tích chính trị nói gì về việc này?

Thông điệp phía sau bài diễn vănbế mạc

Sau 4 ngày làm việc, Hội nghị Ban Chấp hành trung ương Đảng CSVN lần thứ 11 – Khóa XI, với nội dung chủ yếu là bàn về công tác nhân sự, để chuẩn bị cho Đại hội Đảng CSVN lần thứ XII đã kết thúc.

Đáng chú ý, phát biểu bế mạc Hội nghị TW 11, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đã khẳng định “Kiên quyết không để lọt vào BCH TƯ những người có biểu hiện không kiên định đường lối, quan điểm của Đảng, có biểu hiện cơ hội chính trị, nói và làm trái Cương lĩnh, đường lối, nguyên tắc của Đảng, cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, phe cánh, lợi ích nhóm và mị dân”.

Điều này đã khiến cho dư luận cho rằng, ông Tổng BT muốn chuyển đi một thông điệp tới một nhân vật lãnh đạo cao cấp nào đó trong Đảng.

Theo VNN online, Tổng BT Nguyễn Phú Trọng cũng thừa nhận đây là việc “vô cùng khó khăn”. Từ xưa đến nay, bất kỳ đại hội nào công tác chuẩn bị nhân sự cũng có ý kiến này ý kiến khác. Thậm chí toàn dân bàn nhân sự, trong chưa bàn nhưng dư luận đã có rất nhiều phương án, không chỉ chúng ta quan tâm mà các nước bạn cũng quan tâm.

Nói về tình hình nội bộ Đảng CSVN trong thời gian vừa qua và khả năng có thể sau Đại hội Đảng lần thứ 12, từ Canada LS. Vũ Đức Khanh một chuyên gia về chính trị quốc tế cho biết đánh giá của ông. Ông nói:

“Cái đặc biệt trong vấn đề nội bộ của Đảng CSVN là từ sau Đại hội XI cho thấy rằng Đảng đã không kiểm soát được tình hình, mà Chính phủ đang kiểm soát tình hình. Cho nên tôi thấy từ các nỗ lực của Đảng đã dẫn tới tình trạng Đảng đã hoàn toàn thua bên phía Chính phủ. Cho nên vì những đấu đá đó đã dẫn tới việc sau các Hội nghị TW 10 và 11 chúng ta đã thấy ông Nguyễn Tấn Dũng đã ngày càng mạnh mẽ hơn. Vì vậy tôi nghĩ rằng cái vai trò của ông Dũng sau Đại hội 12 này sẽ là vai trò quyết định, có thể ông Dũng sẽ thay ông Trọng để đảm trách chức vụ Tổng BT. ”

Vì những đấu đá đó đã dẫn tới việc sau các Hội nghị TW 10 và 11 chúng ta đã thấy ông Nguyễn Tấn Dũng đã ngày càng mạnh mẽ hơn. Vì vậy tôi nghĩ rằng cái vai trò của ông Dũng sau Đại hội 12 này sẽ là vai trò quyết định, có thể ông Dũng sẽ thay ông Trọng

LS. Vũ Đức Khanh

Việc mâu thuẫn nội bộ trong các đảng hay các tổ chức chính trị là điều hoàn toàn bình thường, không phải chỉ có trong nội bộ Đảng CSVN. TS. Nguyễn Quang A, nguyên Viện trưởng Viện phản biện IDS nhận định:

Từ trái sang: TBT Nguyễn Phú Trọng, Cựu TBT Nông Đức Mạnh và TT Nguyễn Tấn Dũng tại cuộc diễn binh mừng ngày 30 tháng 4 ở TPHCM.
Từ trái (hàng đầu) TT Nguyễn Tấn Dũng, Tổng BT Nguyễn Phú Trọng, và chủ tịch Trương Tần San

“Tôi thì không nghĩ rằng việc phân thành phe bảo thủ hay phe cải cách, rồi phe thân TQ hoặc phe cải cách là một cái khuôn khổ hợp lý để phân tích tình hình chính trị VN. Bởi đôi khi nó không phản ảnh đúng thực chất. Tuy nhiên cái việc có các phe phái thì tôi đã nói là nó luôn luôn có, kể cả việc nó gầm ghè với nhau hay thỏa hiệp thì nó là việc thường xảy ra trong Đảng CSVN hay trong các tổ chức chính trị. Ở nơi nào nó cũng thế.”

Trả lời câu hỏi, ông có đánh giá gì về phát biểu bế mạc Hội nghị TW11 của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng?

Từ Đà lạt, TS. Hà Sĩ Phu một nhân vật bất đồng chính kiến nhận định:

“Qua cái lời ông (Nguyễn Phú) Trọng về tiêu chuẩn rất nhiều cái người ta có cảm giác động chạm, có vẻ như nhằm chặn đường vào trung ương của ông  Nguyễn Tấn Dũng. Như về tuổi, về quan hệ và những việc ai cũng biết  nếu mà lôi ra thì sẽ động chạm đến Nguyễn Tấn Dũng.”

Trận chiến giữa phe nhóm

Đó là chỉ dấu cho thấy, trận chiến quyền lực giữa các phe nhóm trong nội bộ lãnh đạo cao cấp của Đảng CSVN một lần nữa đã bùng phát trở lại. LS. Vũ Đức Khanh khẳng định:

“Chúng ta thấy trong bài diễn văn kết thúc Hội nghị TW11 ngày 7/5 vừa qua của ông Nguyễn Phú Trọng có nói về tiêu chuẩn của Ủy viên TW. Nếu đi vào phần nói về vấn đề đạo đức và điều hành thì thấy rõ diễn văn đó đang nhắm vào một người, đó là ông Nguyễn Tấn Dũng. Tôi nghĩ rằng đó là vấn đề dễ hiểu, bởi vì Đảng đã không kiểm soát được tình hình, mà thực sự Chính phủ đang kiểm soát tình hình. Cho dù những tiêu chuẩn đó có nhắm vào ông Dũng cũng sẽ không giải quyết được điều gì, vì đó là xu thế của thời đại.”

Trong bài viết “TBT Trọng đặt ‘tiêu chuẩn’ nhân sự, chặn đà thâu tóm của thủ tướng Dũng” trên trang Dân làm báo, tác giả Hoàng Trần đã nhận định rằng: “Người ta dễ dàng nhận ra sự ám chỉ này dành cho thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng. Thậm chí, TBT Nguyễn Phú Trọng còn công khai chỉ rõ hơn những điều được gọi là “khuyết điểm” của ông Nguyễn Tấn Dũng thông qua tuyên bố này. Do vậy, diễn biến hội nghị cho thấy kế hoạch củng cố quyền lực của ông Nguyễn Tấn Dũng có nguy cơ bị phá hoại bởi cuộc chiến phe phái do TBT Nguyễn Phú Trọng cầm đầu.”

Nhớ lại lời phát biểu của ông Nguyễn Tấn Dũng ngày 30/4, cái mà người ta gọi là diễn văn chửi Mỹ, nhưng vái Tàu thì nó khác hẳn những lời nói đẹp đẽ của ông Dũng nói trước đây. Người ta bảo kiểu này có lẽ là có những áp lực, nếu ông ấy không nói theo quan điểm chính thống thì có khi ông ấy nguy

TS. Hà Sĩ Phu

Khi được hỏi, ông có nhận định gì diễn biến chính trị trong nội bộ Đảng CSVN từ nay đến trước đại hội Đảng lần thứ 12, vào đầu năm 2016?

Thời gian gần đây đã có một số chỉ dấu cho thấy ông Nguyễn Tấn Dũng đã chịu một sức ép đáng kể. TS. Hà Sĩ Phu ghi nhận:

“Người ta nhớ lại lời phát biểu của ông Nguyễn Tấn Dũng ngày 30/4, cái mà người ta gọi là diễn văn chửi Mỹ, nhưng vái Tàu thì nó khác hẳn những lời nói đẹp đẽ của ông Dũng nói trước đây. Người ta bảo kiểu này  có lẽ là có những áp lực, nếu ông ấy không nói theo quan điểm chính thống thì có khi ông ấy nguy. Vậy như thế chắc là lần này ông Nguyễn Tấn Dũng không đạt được mong muốn để trở thành Tổng Bí thư.”

TS. Nguyễn Quang A cho chúng tôi biết đánh giá của ông, ông nói:

“Tất nhiên những người suy đoán như vậy thì người ta có lý của người ta, Nhưng mà tôi nghĩ những cái tiêu chuẩn mà ông Nguyễn Phú Trọng nêu ra thì là những cái tiêu chuẩn chung chung mà trước kia người ta cũng nêu như vậy, nó cũng không phải là một cái gì đặc sắc cho lắm. Cũng có thể có người nghĩ cái đó nhằm ám chỉ đến người này người kia thì cái đó cũng rất có thể, nhưng chưa chắc đã phải như vậy. Song tất nhiên trong cái việc này từ trước đến nay nó luôn luôn có các cuộc đấu tranh trong nội bộ, thì những lời ám chỉ ấy cũng rất có thể là như vậy.”

Tất cả những vấn đề dư luận đang nói đến chỉ là sự đồn đoán, để đánh giá chính xác tình hình chính trị VN là điều hoàn toàn không đơn giản. LS. Vũ Đức Khanh khẳng định:

“Cái vấn đề chính theo tôi nghĩ, ở VN hiện tại chúng ta không thể nói được ai là người quyết định được vận mạng của đất nước. Vì có thể cái cơ quan quyết định cái đó chưa chắc là Bộ Chính trị, mà là một thế lực nào đó đang điều hành vấn đề đó còn nằm trong bóng tối.”.

Cần phải nhắc lại,  Tổng BT Nguyễn Phú Trọng trong lúc đọc bài diễn văn bế mạc Hội nghị TW4 – Khóa XI (tháng 10/2012), đã không cầm được nước mắt khi Ban Chấp hành TW không thông qua nghị quyết kỷ luật đồng chí X – Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng do Bộ Chính trị đề nghị. Đây được coi là sự thất bại trong nước cờ nhằm hạ bệ Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng của phe cánh Tổng BT Nguyễn Phú Trọng.

Nguồn: RFA

Thấy gì từ vụ án báo Người Cao Tuổi?

kim-quoc-hoa-9

Một bước khởi đầu?

Theo Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM, sự kiện Cơ quan điều tra Bộ Công an ra lệnh khởi tố vụ án về những sai phạm liên quan đến Báo Người Cao Tuổi mới chỉ là một bước khởi đầu. Quyết định khởi tố vụ án được loan báo chiều 9/2/2015, vài giờ sau khi Bộ Thông tin Truyền thông công bố kết luận điều tra, thu hồi thẻ nhà báo của Tổng Biên tập Kim Quốc Hoa và đề nghị cách chức ông. LS Nguyễn Văn Hậu cho rằng, Hội Người Cao Tuổi cùng Tổng Biên tập tờ báo có thể phản biện khiếu nại nếu có chứng cứ là bị quy chụp oan sai. Ông nói:

“Theo Luật Thanh tra, khi có kết luận thanh tra thì người bị thanh tra theo kết luận đó có quyền giải trình những vấn đề mà họ thấy là đúng hoặc sai ở chỗ nào. Theo tôi phải cho ông Tổng Biên tập giải trình về kết luận thanh tra, có thể phản biện điều nào đúng điều nào sai và giải quyết khiếu nại nếu có thì mới đúng trình tự pháp luật. Quá trình thanh tra kiểm tra thấy rằng có dấu hiệu vi phạm pháp luật, đứng về góc độ của Hội Người Cao Tuổi là cơ quan chủ quản thì họ có thể phản biện lại đánh giá lại kết luận đó là có đúng hay không. Hội Người Cao Tuổi có quyền làm việc này để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những thành viên của mình nhưng Hội phải có chứng cớ và trên cơ sở hồ sơ của cơ quan Thanh tra Bộ Thông tin Truyền Thông.”

Hội Người Cao Tuổi có quyền làm việc này để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của những thành viên của mình nhưng Hội phải có chứng cớ và trên cơ sở hồ sơ của cơ quan Thanh tra Bộ Thông tin Truyền Thông.
-LS Nguyễn Văn Hậu

Trong diễn biến liên quan tới tờ báo từng được dư luận chú ý vì đưa nhiều tin bài đánh trúng tham ô nhũng lạm, Chủ tịch Trung ương Hội Người Cao Tuổi Việt Nam và Chi hội Nhà báo Người Cao Tuổi cùng lúc có kiến nghị với nội dung bảo vệ tờ báo Người Cao Tuổi và Tổng Biên tập Kim Quốc Hoa.

Trên bản báo in Người Cao Tuổi ngày 10/2/2015, bà Cù Thị Hậu Chủ tịch Hội Người Cao Tuổi Việt Nam đã thay mặt Ban Thường vụ Trung ương Hội gởi văn thư tới Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Nguyễn Bắc Son để cáo giác điều gọi là, nhiều sai phạm nghiêm trọng của Đoàn Thanh Tra Bộ Thông tin và Truyền thông trong cuộc thanh tra đột xuất báo Người Cao Tuổi, dẫn tới bản kết luận thanh tra công bố ngày 9/2/2015 và chỉ vài giờ sau thì Cơ quan Điều tra Bộ Công an ra lệnh khởi tố vụ án về những sai phạm của Báo Người Cao Tuổi.

Bộ Thông tin Truyền Thông cũng thu hồi thẻ nhà báo của ông Kim Quốc Hoa và đề nghị Hội Người Cao Tuổi cách chức Tổng Biên tập cùa nhân vật này. Những nội dung chính trong kiến nghị bao gồm sự kiện mà Hội Người Cao Tuổi cho là Thanh Tra của Bộ TT&TT chỉ dành 1 ngày cho ông Kim Quốc Hoa giải trình quá nhiều vấn đề, sau đó lập tức công bố kết luận thanh tra, là việc làm không thể bảo đảm “chính xác, khách quan, trung thực công khai, dân chủ, kịp thời” như Điều 7 Luật Thanh tra qui định.

nct-400.jpg
Ấn bản báo in của Người Cao Tuổi phát hành số 1549 ra ngày 10-2-2015. Citizen photo.

Theo bà Cù Thị Hậu, đoàn thanh tra đã quy chụp áp đặt một cách mất dân chủ khi cho rằng hơn 50 bài báo của báo Người Cao Tuổi là “đăng nội dung đơn thư khiếu nại, tố cáo và bình luận suy diễn thiếu căn cứ dẫn đến thông tin sai sự thật, thậm chí có dấu hiệu tiết lộ bí mật Nhà nước”… Bà Cù Thị Hậu lập luận rằng, trong 2 năm qua Hội Người Cao Tuổi, cơ quan chủ quản của tờ báo, không thấy các cơ quan chức năng nhắc nhở gì; giao ban báo chí trung ương hằng tuần cũng không phê phán; các đối tượng bị báo đưa tin cũng không khiếu nại… Chủ tịch Hội Người Cao Tuổi đặt dấu hỏi về tính khách quan và đứng đắn đối với bản kết luận của Thanh Tra Bộ TT&TT và thêm một câu hỏi nữa, phải chăng cách làm của Đoàn Thanh là nhằm ngăn chặn, làm thui chột năng lực chống tham nhũng của báo chí mà Báo Người Cao Tuổi là một điển hình?

Bà Cù Thị Hậu thay mặt Thường vụ Trung ương Hội Người Cao Tuổi Việt Nam đề nghị ông Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền Thông tạm dừng công bố kết luận thanh tra để tiến hành lại cuộc thanh tra theo trình tự, thủ tục đúng với quy định của pháp luật.

Giới báo chí không quên những vụ gọi là tai nạn nghề nghiệp khi khui các vụ tham nhũng lớn như PMU 18 chẳng hạn… Nhà văn nhà báo Võ Văn Tạo từ Nha Trang nhận định:

“Thông thường là người ta xử lý dân sự, ở đây dấu hiệu hình sự hóa quá rõ ràng rồi. Tôi cho rằng nếu như cấp lãnh đạo của Đảng và Nhà nước mà không xử lý khéo léo vụ này thì sẽ đổ bể chút lòng tin còn lại cuối cùng trong nhân dân và chắc chắn rằng đội ngũ báo chí sẽ thui chột rất nhiều, không bao giờ báo chí có thể làm được nhiệm vụ chống tiêu cực theo đúng như chủ trương của Đảng và Nhà nước vẫn hô hào…”

Trái quy định pháp luật?

Cùng ngày 10/2, Báo Người cao Tuổi cũng công bố kiến nghị của mình với tư cách Chi hội thành viên gởi Hội Nhà báo Việt Nam kiến nghị Ban Chấp hành lên tiếng bảo vệ danh dự cho hội viên Chi hội nhà báo Báo Người Cao Tuổi.

Nội dung kiến nghị cho là trong cùng một thời gian, Bộ Thông tin Truyền thông ra quyết định thu hồi thẻ nhà báo của Tổng biên tập Kim Quốc Hoa, khi Báo Người Cao Tuổi và Trung ương Hội Người Cao Tuổi Việt Nam đã có văn bản kiến nghị, chưa kịp thực hiện quy trình khiếu nại, Bộ TT&TT chưa có quy trình giải quyết khiếu nại đối với kết luận thanh tra là trái quy định.

Trong bối cảnh như vừa nêu, Báo Người Cao Tuổi cho rằng việc Bộ TT&TT vội vàng chuyển 11 bài viết  được cho là có dấu hiệu tiết lộ bí mật Nhà nước, lợi dụng quyền tự do dân chủ… sang cơ quan an ninh điều tra Bộ Công an, đề nghị khởi tố vụ án là việc làm bất thường trái quy định của pháp luật.

Khởi tố vụ án xong thì trình tự sẽ là khởi tố bị can, nếu khởi tố bị can thì người đứng đầu là Tổng Biên tập khó thoát, chắc chắn là một trong những bị can; rồi người viết, biên tập viên tùy theo ý đồ người ta muốn xử lý mạnh tay rộng rãi hay nhẹ tay thu hẹp…
-Nhà báo Võ Văn Tạo

Trong giới Luật sư, ông Trần Đình Triển thuộc Đoàn Luật sư Hà Nội là người có phản ứng nhanh chóng tán dương sự kiện Bộ Thông tin và Truyền thông công bố kết luận thanh tra những sai phạm của báo Người Cao Tuổi. Trên VietnamNet LS Trần Đình Triển cho rằng việc thanh tra đột xuất báo Người Cao Tuổi là đúng quy trình. Theo quan điểm của ông, các lập luận của Hội Người Cao Tuổi không đứng vững. Luật sư Triển cho rằng, pháp luật quy định trong quá trình thanh tra, đối tượng bị thanh tra có quyền giải trình các nội dung trong quyết định thanh tra và nội dung thanh tra. Tuy vậy vẫn theo LS Triển, pháp luật không quy định về thời gian cho đối tượng thanh tra giải trình kết luận thanh tra. LS Triển cũng bác bỏ lập luận cho rằng thanh tra Bộ TT&TT phải làm việc  với Hội Người Cao Tuổi trước khi thực hiện thanh tra đột xuất với Báo Người Cao Tuổi. Theo LS Triển, pháp luật không quy định khi thanh tra đối tượng bị thanh tra thì phải trao đổi, thông báo với cơ quan quản lý cấp trên của cơ quan đó, ở đây là Hội Người Cao Tuổi.

Vẫn theo VietnamNet, LS Trần Đình Triển đưa ra đánh giá cá nhân, theo đó báo Người Cao Tuổi trong những năm qua đã có nhiều thành tích nhất định, đáng trân trọng. Tuy nhiên ông Triển cho rằng tờ báo chưa đi đúng tôn chỉ, mục đích rất nhiều bài báo theo ông là mang tính thương mại hóa, không ít bài vu khống, bịa đặt, dựng chuyện, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân, uy tín của tổ chức, lãnh đạo Đảng và Nhà nước trong đó có cả lực ượng vũ trang.

Ngược dòng thời gian, báo điện tử Tiền Phong, cơ quan Trung ương của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh trong bài viết ngày 19/6/2012 đã hết lời đề cao ông Kim Quốc Hoa, một nhà báo dày kinh nghiệm kinh qua cương vị quản lý 6 tờ báo. Nhân vật này chính là Tổng biên tập báo Người Cao Tuổi mà Bộ TT&TT vừa thu hồi thẻ nhà báo và đề nghị cách chức. Theo Tiền Phong Online, Tổng Biên tập Kim Quốc Hoa trong 5 năm tính đến lúc bài báo được đưa lên mạng đã phanh phui 1.500 vụ tiêu cực, tham nhũng. Trong các thí dụ điển hình, báo Người Cao Tuổi đã đưa tin đúng về sự không trung thực trong khai báo lý lịch của bà Đặng Hoàng yến dẫn tới việc bà bị bãi miễn tư cách Đại biểu Quốc hội. Một vụ việc nổi bật khác là loạt bài Chủ tịch tỉnh Hà Giang Nguyễn Trường Tô coi thường pháp luật…

Gần đây nhất, cả làng báo chạy theo tin gây sóng gió liên quan đến tài sản bất minh của nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền. Những bài báo đầu tiên phanh phui vấn đề này xuất phát từ báo Người Cao Tuổi.

Trao đổi với chúng tôi, nhà báo Võ Văn Tạo ở Nha Trang nhận định rằng, đánh tham nhũng hàng ngàn vụ như Báo người Cao Tuổi thì thể nào cũng có lúc khai thác nhầm thông tin không đúng sự thật. Từng 8 năm ngồi ghế Hội thẩm Nhân dân vì có bằng Đai học thứ hai chuyên ngành luật, nhà báo Võ Văn Tạo phân tích:

“Theo trình tự là khởi tố vụ án, luật của Việt nam không khởi tố một tổ chức, hiện nay chỉ khởi tố hình sự đối với cá nhân thôi. Khởi tố vụ án xong thì trình tự sẽ là khởi tố bị can, nếu khởi tố bị can thì người đứng đầu là Tổng Biên tập khó thoát, chắc chắn là một trong những bị can; rồi người viết, biên tập viên tùy theo ý đồ người ta muốn xử lý mạnh tay rộng rãi hay nhẹ tay thu hẹp…”

Theo giới thạo tin và những người am hiểu tình hình chính trị Việt Nam, một tờ báo do chính quyền quản lý dù là báo của Hội thì cũng là báo nhà nước. Một tờ báo nhà nước như Người Cao Tuổi phải có một quan hệ đặc biệt mới có thể tuyên chiến với tham nhũng theo kiểu đa phương như thế. Nhưng một khi hai Bộ Thông tin Truyền thông và Bộ Công an hiệp đồng tác chiến để xử lý thì số phận tờ báo và Tổng Biên tập của nó coi như đã an bài. Thông thường tờ báo gặp nạn sẽ được thay máu, hoạt động thận trọng để tồn tại nếu còn có cơ hội.

Nam Nguyên, phóng viên RFA

Nguồn: RFA

Thugs Attack Vietnamese Anti-China Activist on Hanoi Street

vietnam-nguyen-chi-tuyen-attack-may-2015.jpg
Nguyen Chi Tuyen receives treatment at a clinic after he was attacked in Hanoi, May 11, 2015.

 Photo courtesy of environmental group For a Green Hanoi

An activist in Vietnam who has spoken out extensively against Chinese aggression in the South China Sea was brutally beaten by thugs in the capital Hanoi on Monday, in the latest attack against public campaigners in the one-party communist nation, where dissent is not tolerated.

Activist Nguyen Chi Tuyen, who has participated in several anti-China rallies expressing anger over Beijing’s claims to the disputed Paracel islands, told RFA’s Vietnamese Service he was attacked in the morning after driving his son to elementary school around three kilometers (two miles) from his home.

“On the way home, along the road I usually take, a group of thugs stopped me from both in front and behind [my vehicle] and they beat me,” Tuyen said.

11114733_418460051666652_3018597966434625221_n

“I couldn’t see what they were using to strike me, but I am sure that they didn’t only use their hands and feet. They struck me about my head and face.”
Tuyen said he received first aid at a medical center near his home, but his friends decided to take him to the French-Vietnamese Hospital, where he was given a CT scan to determine whether he had suffered a brain injury.

“The doctors there told me that I was lucky because my brain was not damaged; only the soft parts were injured. My forehead, eyes, cheeks, nose and ears are swollen. I was given six stitches on my head. Those were the main injuries,” he said.

“The doctors allowed me to go home and said that if I experienced any abnormal symptoms in the next 24 hours, I should be hospitalized; if not, I should just take a prescription they gave me.”

Blogger beaten

Tuyen, who has also campaigned to commemorate Vietnamese soldiers who died during Vietnam’s brief border war with China in 1979 and to promote environmental causes such as recycling, is the latest outspoken activist to be beaten by thugs on a Hanoi street in weeks.

At the end of April, prominent blogger Trinh Anh Tuan was savagely attacked with bricks by a trio of plainclothes policemen he said were among a group of men who have been observing his home for the past month.

Tuan, who operates a website calling for transparency from local officials with regards to a controversial tree removal plan in the city, said he had been harassed by plainclothes authorities before in March 2014, though “the injuries were not as severe as this time.”

He was also among 50 people detained and beaten by police on May 15 last year after taking part in an anti-China protest sparked by territorial tensions in the South China Sea.

Reported by RFA’s Vietnamese Service. Translated by Gia Minh. Written in English by Joshua Lipes.

Hàng loạt đòi hỏi gay gắt phải trả tự do cho Tạ Phong Tần

 Theo 
Mặc Lâm, biên tập viên RFA, Bangkok
Ngày 25 tháng 3 năm 2015 tổ chức Bảo Vệ Ký Giả Quốc Tế (CPJ) mở chiến dịch "Tháo còng báo chí” (Press Uncuffed ), Tạ Phong Tần được nêu tên trong danh sách 9 người trên khắp thế giới

Ngày 25 tháng 3 năm 2015 tổ chức Bảo Vệ Ký Giả Quốc Tế (CPJ) mở chiến dịch “Tháo còng báo chí” (Press Uncuffed ), Tạ Phong Tần được nêu tên trong danh sách 9 người trên khắp thế giới

Trong ngày Tự do báo chí Thế giới Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã yêu cầu đích danh chính phủ Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho bà Tạ Phong Tần, một nhà báo độc lập, một blogger có nhiều bài viết phân tích và chỉ trích chính phủ Việt Nam, đang bị giam giữ với bản án 10 năm tù giam. Mặc Lâm có thêm chi tiết về vấn đề này.

Bộ Ngoại giao Hoa kỳ lên tiếng

Mới đây, trong một thông báo từ Bộ Ngoại giao Hoa kỳ, phát ngôn viên Jeff Rathke đã có những phát biểu ngắn nhưng đầy đủ ý nghĩa như sau:

“Bà Tạ Phong Tần người nhận giải thưởng Phụ nữ Can đảm Quốc tế vào năm 2013 hiện đang bị 10 năm tù giam vì đã viết blog chỉ trích nhà nước và đảng Cộng sản. Bà là người đầu tiên trong số những blogger viết bài bình luận các sự kiện chính trị, những chủ đề mà bao lâu nay vẫn bị giới hạn bởi nhà cầm quyền. Chúng tôi kêu gọi chính quyền Việt Nam ngay lập tức trả tự do cho Tạ Phong Tần và đồng thời cho phép người dân Việt Nam bày tỏ quan điểm chính trị của họ một cách tự do cả trên mạng lẫn trong đời sống.”

Chúng tôi kêu gọi chính quyền Việt Nam ngay lập tức trả tự do cho Tạ Phong Tần và đồng thời cho phép người dân Việt Nam bày tỏ quan điểm chính trị của họ một cách tự do cả trên mạng lẫn trong đời sống

Jeff Rathke Bộ ngoại giao Hoa Kỳ

Thông điệp của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ chưa nhận được bất cứ phản hồi nào từ Hà Nội như thường lệ có lẽ do Việt Nam đang lo trình bày vấn đề nhân quyền trong cuộc Đối thoại nhân quyền với phái đoàn đến từ Washington DC và dù muốn hay không trong lần đối thoại này chắc chắn cái tên Tạ Phong Tần sẽ được mang ra bàn thảo.

Tạ Phong Tần được giới quan sát nhân quyền biết tới do những hoạt động trình bày quan điểm cũng như tố cáo những sai trái của chính quyền qua ngòi viết. Từng là một sĩ quan công an bà biết mọi mánh khóe của công an trong các vụ tham nhũng móc ngoặc hay bắt giam tra tấn người vô cớ. Những bài viết sống động của bà trên trang blog riêng có tên “Công lý và sự thật” đã làm an ninh mạng chú ý và sau cùng cáo buộc bà chống phá nhà nước với những tư tưởng sai trái.

Tháng 9 năm 2011 Tạ Phong Tần bị bắt về tội tuyên truyền chống nhà nước chung với nhà báo tự do Điều Cày Nguyễn Văn Hải và Anh Ba Saigon. Ngày 24 tháng 9 năm 2012 bà bị án tù 10 năm và bị giải giao qua nhiều nhà tù từ Nam ra Bắc. Nhà báo tự do Điếu Cày Nguyễn Văn Hải, một đồng đội của Tạ Phong Tần trong cùng vụ án cho biết:

-Tôi biết Tạ Phong Tần khi cô ấy đến tham dự phiên tòa xử tôi kiện công an phường Bến Thành tại tòa dân sự thành phố Sài Gòn. Trong khi gặp nhau tại phiên tòa đó thì cô ấy có mời tôi đến thăm văn phòng cô ấy làm việc và từ ngày đó chúng tôi quen biết với nhau trong nhóm Câu lạc bộ nhà báo tự do (CLBNBTD) Khi câu lạc bộ thành lập thì trên trang blog của câu lạc bộ chia sẻ về các cách thức tham gia, thực hiện. Những hoạt động của CLBNBTD, những vần đề liên quan đến pháp lý khi thành lập câu lạc bộ thì Tần là một trong những người đã đóng góp rất nhiều thông tin trên đó. Chính vì vậy chúng tôi có mối liên hệ trước khi mà Tần tham gia viết bài trên trang CLBNBTD.

Mẹ tự thiêu để phản đối

Ngày 30 tháng 7, bà Đặng Thị Kim Liêng, mẹ của Tạ Phong Tần đã tự thiêu ở phía trước của cơ quan chính phủ tỉnh Bạc Liêu để phản đối các cáo buộc đối với con gái của mình.

Bà Dương Thị Tân một người từng có thời gian dài sống và chia sẻ với Tạ Phong Tần cho biết suy nghĩ của bà về người phụ nữ bất khuất này:

Bà Đặng Thị Kim Liêng, mẹ của Tạ Phong Tần đã tự thiêu ngày 30 tháng 7, 2012
Bà Đặng Thị Kim Liêng, mẹ của Tạ Phong Tần đã tự thiêu ngày 30 tháng 7, 2012

Lúc em vô tới em báo mẹ chết thì chỉ nói “tao biết rồi”, em hỏi ủa sao chị biết thì chỉ nói “bọn nó nói cho tao hay”. Bọn nó đã chuyền cái thông tin đó vô cho chỉ biết trước rồi cho nên khi chị biết thông tin do em nói thì chỉ có khóc thôi

Cô Tạ Minh Tú

-Khi mà tôi biết cô Tạ Phong Tần là lúc mà cô ấy bị truy đuổi rất là gắt gao vì tham gia Câu lạc bộ nhà báo tự do cũng như những bài mà cô viết trên báo phản ảnh mặt trái những tiêu cực của xã hội. Bị người ta truy sát bị người ta đuổi và gặp rất nhiều khó khăn trong sinh hoạt đời sống cũng như nơi cư trú. Tôi biết rất rõ về cô ấy khi đã ở nhà tôi trong khoảng thời gian gần hai năm. Không còn nơi chốn nào để đi kể cả người dì ruột hay một người bạn rất thân vì áp lực mà quay ra không cưu mang nữa.

Tôi nghĩ rằng những việc cô ấy làm thì rất là rõ. Đầu tiên là tham gia vào Câu lạc bộ nhà báo tự do phản ảnh những mặt trái của xã hội, những tiêu cực của ngành công an những lộng quyền, những mặt xấu nói chung cô ấy đã mất việc làm bị thu hồi giấy tờ tùy thân và sau đó là đi tù.

Tôi nghĩ rằng trong thời gian cô đi tù thì mọi người rất là nhớ rõ một biến cố đau lòng là người mẹ thân yêu của cô ấy đau lòng vì những cái mà người ta làm với con mình không chịu được bà đã bức xúc tự thiêu. Sau đó thì người ta còn những thủ đoạn rất đê tiện c3n trở tất cả những sự giúp đỡ của mọi người đến với gia đình. Giả vờ làm động thái là hoãn phiên tòa lại để cô ấy được về tiễn mẹ lần cuối nhưng mà rồi rốt cuộc cũng không có chuyện đấy xảy ra.

Cô Tạ Minh Tú, em ruột của Tạ Phong Tần kể lại chi tiết khi cô cho chị mình biết tin mẹ tự thiêu trong nhà giam:

-Lúc em vô tới em báo mẹ chết thì chỉ nói “tao biết rồi”, em hỏi ủa sao chị biết thì chỉ nói “bọn nó nói cho tao hay”. Bọn nó đã chuyền cái thông tin đó vô cho chỉ biết trước rồi cho nên khi chị biết thông tin do em nói thì chỉ có khóc thôi chứ còn lúc đó chỉ không có gì bất ngờ hết.

Ngày 25 tháng 3 năm 2015 tổ chức Bảo Vệ Ký Giả Quốc Tế (CPJ) mở chiến dịch “Tháo còng báo chí”, Tạ Phong Tần được nêu tên trong danh sách 9 người trên khắp thế giới sau đó một cuộc vận động cùng khắp đang mở ra nhằm yêu cầu chính phủ Việt Nam phải trả tự do vô điều kiện cho bà

Tổ chức Bảo Vệ Ký Giả Quốc Tế nhắc nhở

Ngày 25 tháng 3 năm 2015 tổ chức Bảo Vệ Ký Giả Quốc Tế (CPJ) mở chiến dịch “Tháo còng báo chí” (Press Uncuffed ), Tạ Phong Tần được nêu tên trong danh sách 9 người trên khắp thế giới sau đó một cuộc vận động cùng khắp đang mở ra nhằm yêu cầu chính phủ Việt Nam phải trả tự do vô điều kiện cho bà.

Trong lúc ấy từ trại giam số 5 Nghệ An  người tù nhân lương tâm Tạ Phong Tần đang phải chiến đấu với ban quản lý trại giam vì những phân biệt đối xử với bà. Cô Tạ Minh Tú cho biết tình trạng bị giam giữ mới nhất của chị mình:

-Bọn cộng sản ngược đãi và không cho chỉ ra ngoài chúng đóng cửa suốt. KHông được ra ngoài làm gì hết cũng không được giao lưu tuyệt đối bị nhốt suốt luôn trong cái phòng đó cho nên chỉ tuyệt thực 3 ngày không ăn bọn họ mới thả cho chỉ từ thứ Hai cho tới thứ Sáu đi ra ngoài phòng giam nhưng cũng không được giao lưu với ai và cách ly luôn. Tời thứ Bảy, Chủ nhật thì nhốt thẳng trong tù luôn không được ra ngoài. Với sức khỏe bây giờ chỉ có mấy chứng bệnh như sốt, viêm họng,  huyết áp cho nên khi tuyệt thực mấy ngày không uống thuôc nên sức khỏe rất kém.

Bà Dương Thị Tân cũng từng theo chân Tạ Phong Tần qua nhiều trại giam chia sẻ:

-Tôi cũng đã từng đồng hành với em của cô Tần đi nhiều trại giam như trại Bố Lá trại Chí Hòa hay trại số 5 Nghệ An đã chứng kiến những việc mà người ta làm với cô ấy bằng cách biệt giam hay đối xử phân biệt. Nòi chung là một người đang từ khỏe mạnh cao lớn nhưng rồi gầy ốm bệnh tật như hiện nay.

Ngày 7 tháng 5, tại cuộc gặp gỡ giữa phái đoàn đối thoại Nhân quyền Hoa Kỳ tại Hà Nội do trợ lý Ngoại trưởng Tom Malinowski chủ trì chắc chắn rằng hồ sơ Tạ Phong Tần sẽ được mở ra với những câu hỏi mà phía Việt Nam đã gần như hoàn toàn biết trước.

Hiếm có một tù nhân lương tâm nào được Hoa Kỳ và các tổ chức nhân quyền quốc tế đồng loạt lên tiếng cùng lúc như trường hợp của bà Tạ Phong Tần. Ngoại trưởng Hoa Kỳ là người nhấn mạnh đến việc phải trả tự do cho bà trong khi những tổ chức khác vinh danh bà như một khuôn mặt bất khuất, một ngòi viết ngay thẳng và nhất là sự can đảm hiếm có của một phụ nữ dấn thân vì công lý và sự thật.

Chủ tịch Việt Nam dự lễ duyệt binh ở Nga, phương Tây tẩy chay

Máy bay của quân đội Nga trình diễn trên bầu trời ở Quảng trường Đỏ.

Máy bay của quân đội Nga trình diễn trên bầu trời ở Quảng trường Đỏ.

Chủ tịch Việt Nam Trương Tấn Sang hôm nay dự lễ duyệt binh kỷ niệm 70 năm chiến thắng Đức Quốc xã ở Moscow, trong khi nhiều quốc gia phương Tây tẩy chay sự kiện phô trương sức mạnh quân sự rầm rộ này.

Chuyến thăm Nga của ông Sang kéo dài 3 ngày, theo lời mời của Tổng thống Vladimir Putin, không lâu sau khi hai quốc gia kỷ niệm 65 ngày thiết lập quan hệ ngoại giao.

Chủ tịch Việt Nam là một trong số các nhà lãnh đạo của châu Á, trong đó có cả Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, tới dự lễ duyệt binh quy mô lớn với sự tham gia của hàng nghìn người.

Đài truyền hình Việt Nam là một trong số ít các cơ quan truyền thông quốc tế tường thuật trực tiếp sự kiện này.

Trước đó, hôm 8/5, Chủ tịch Sang đã hội kiến Chủ tịch Đảng Cộng sản Liên bang Nga.

Theo báo chí trong nước, tại cuộc gặp này, ông Sang nói rằng, “dù tình hình thế giới có nhiều biến chuyển nhưng Đảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam luôn ghi nhớ, trân trọng và biết ơn những tình cảm cùng sự giúp đỡ quý báu mà người cộng sản và nhân dân Nga đã dành cho nhân dân Việt Nam trong công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc”.

Hướng Đông 

Việc đánh dấu Ngày Chiến thắng với sự tham dự của nhiều quan chức từ châu Á cho thấy Nga đang hướng về phương Đông trong khi căng thẳng với phương Tây gia tăng.

Nhiều nhà lãnh đạo phương Tây đã tẩy chay quộc duyệt binh của Nga vì các hành động của nước này ở Ukraine.

Sử gia Nga Andrei Zubov nói với đài VOA rằng việc phương Tây quay lưng lại với Nga đã khiến Moscow “xoay sang các chế độ cộng sản và phi dân chủ”.

Trong khi phương Tây thực thi các biện pháp chế tài kinh tế đối với Nga, Bắc Kinh và Moscow năm ngoái đã ký một thỏa thuận 400 tỷ đôla về khí đốt thiên nhiên.

Trong lễ duyệt binh hôm nay, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngồi ngay sát bên phải Tổng thống Nga Vladimir Putin. Nhiều loại khí tài tối tân của Nga cũng đã ra mắt dịp này như xe tăng chiến đấu T-14 Armata.

Ngoài ra, lần đầu tiên, quân đội Trung Quốc được mời tham gia diễu hành tại Quảng trường Đỏ với hàng nghìn binh sĩ Nga khác.

Lãnh tụ Bắc Triều Tiên Kim Jong Un dự kiến tới Nga tham dự các lễ kỷ niệm trong chuyến công du nước ngoài của ông này kể từ khi lên nhậm chức, nhưng chuyến đi đã bị hủy vì “các vấn đề nội bộ”.

Chủ tịch Cuba Raul Castro cũng có mặt ở Nga trong chuyến thăm “mang tính biểu tượng” tới quốc gia đồng minh trong Chiến tranh Lạnh.

nguồn: VOA

HRW: Đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ phải đạt kết quả cụ thể

Trao đổi với VOA Việt ngữ tối ngày 5/7, Phó Giám đốc phụ trách khu vực Châu Á thuộc Human Rights Watch nhấn mạnh Washington và Hà Nội đang đánh mất cơ hội siết chặt thêm quan hệ song phương cho tới khi nào đối thoại nhân quyền giữa đôi bên thôi là ‘một sự đồng ý để bất đồng,’ vốn là ‘kết quả thường trông thấy trước nay.’ Ông Phil Robertson:

“Hoa Kỳ cần nói thật rõ với Hà Nội rằng chỉ có thể có tiến bộ trong mối quan hệ với Mỹ, kể cả tiến bộ trong các cuộc đàm phán thương mại TPP, khi nào Việt Nam thật sự cải thiện thành tích nhân quyền trong đó bao gồm việc phóng thích hàng trăm tù nhân lương tâm bị giam cầm chỉ vì hành xử quyền làm người, hủy bỏ các điều luật mơ hồ về an ninh quốc gia thường dùng để bóp nghẹt nhân quyền và dân chủ, và bảo đảm các quyền tự do ngôn luận, quyền tự do thành lập công đoàn, quyền tự do tụ tập ôn hòa không bị cản trở, cũng như quyền tự do tôn giáo của người dân.”

Human Rights Watch nói tình hình vi phạm nhân quyền tại Việt Nam trong những năm qua không mấy thay đổi và rằng các cuộc đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ thường kết thúc bằng việc ‘nhất trí là còn bất đồng’ hơn là các bước cải thiện thực thụ và ý nghĩa từ phía Hà Nội.

Cuộc gặp giữa Tổng thống Obama với blogger Điếu Cày trước cuộc đối thoại nhân quyền thường niên lần này chứng tỏ cho Hà Nội thấy rằng Washington tiếp tục đặt nặng vấn đề nhân quyền Việt Nam. Tuy nhiên, các cuộc đối thoại nhân quyền này cần phải đạt những điểm đồng thuận và tiến tới sự thay đổi tiến bộ về nhân quyền tại Việt Nam.

Đáp câu hỏi làm thế nào để có thể ràng buộc Hà Nội phải thực thi cam kết cải tổ nhân quyền một các hữu hiệu hơn nữa ngoài các cuộc đối thoại Việt-Mỹ hằng năm để Washington trực tiếp nêu lên các quan ngại hầu thúc đẩy Hà Nội cải thiện, ông Robertson nói:

“Hoa Kỳ phải cân nhắc các vấn đề nhân quyền của Việt Nam với mọi khía cạnh trong mối quan hệ với Hà Nội. Việt Nam phải hiểu rằng không có cải thiện đáng kể về nhân quyền thì mối quan hệ Việt-Mỹ sẽ tiếp tục còn nhiều trở ngại và khó đạt được mức tiến bộ hay gần gũi trong bang giao như đôi bên mong muốn. Cuộc gặp giữa Tổng thống Obama với blogger Điếu Cày trước cuộc đối thoại nhân quyền thường niên lần này chứng tỏ cho Hà Nội thấy rằng Washington tiếp tục đặt nặng vấn đề nhân quyền Việt Nam. Tuy nhiên, các cuộc đối thoại nhân quyền này cần phải đạt những điểm đồng thuận và tiến tới sự thay đổi tiến bộ về nhân quyền tại Việt Nam.”

'Cuộc gặp giữa Tổng thống Obama với blogger Điếu Cày chứng tỏ cho Hà Nội thấy rằng Washington tiếp tục đặt nặng vấn đề nhân quyền Việt Nam'.‘Cuộc gặp giữa Tổng thống Obama với blogger Điếu Cày chứng tỏ cho Hà Nội thấy rằng Washington tiếp tục đặt nặng vấn đề nhân quyền Việt Nam’.

Blogger Điếu Cày, người bị Hà Nội xem là phản động và cầm tù hơn 6 năm trước khi trục xuất thẳng từ nhà giam sang Hoa Kỳ vừa được Tổng thống Mỹ mời đến Tòa Bạch Ốc hôm 1/5 để thảo luận về thực trạng nhân quyền Việt Nam.

Sáng lập viên Câu lạc bộ Nhà báo Tự do nói cuộc gặp với Tổng thống Barack Obama diễn ra chỉ vài ngày trước cuộc đối thoại nhân quyền thường niên Việt-Mỹ hôm nay cho thấy tình trạng nhân quyền ở Việt Nam tồi tệ ra sao và Hoa Kỳ quan tâm đến thực trạng này đến mức nào trong mối bang giao Việt-Mỹ.  Về cuộc đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ lần này, blogger Điếu Cày chia sẻ:

“Trong những ngày diễn ra đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ, tôi biết rằng chính phủ Hoa Kỳ lần này cũng rất quan tâm đến thông tư 37 của Bộ Công an, một văn bản được dấu kín và được sử dụng để tước đoạt các quyền mà tù nhân được hưởng trong Luật Thi hành án hình sự. Lần này, Hoa Kỳ sẽ làm rõ, họ không muốn chính quyền Việt Nam sử dụng các điều luật  không được công bố để đàn áp tù nhân như vậy.”

Dân biểu Zoe Lofgren kêu gọi đặt các tiêu chuẩn ràng buộc về nhân quyền và quyền của người lao động vào Hiệp định Đối tác Thương mại Xuyên Thái Bình Dương TPP.Dân biểu Zoe Lofgren kêu gọi đặt các tiêu chuẩn ràng buộc về nhân quyền và quyền của người lao động vào Hiệp định Đối tác Thương mại Xuyên Thái Bình Dương TPP.

Cách đây hai ngày, 13 dân biểu của cả hai đảng trong Hạ viện Hoa Kỳ gửi thư cho Tổng thống Obama kêu gọi đặt các tiêu chuẩn ràng buộc về nhân quyền và quyền của người lao động vào Hiệp định Đối tác Thương mại Xuyên Thái Bình Dương TPP đang thương lượng với 11 quốc gia, bao gồm Việt Nam.

Thư do dân biểu Zoe Lofgren dẫn đầu chỉ rõ trường hợp điển hình về vi phạm nhân quyền của Việt Nam và yêu cầu có biện pháp đánh giá thích hợp, bổ sung các điều khoản rõ ràng về nhân quyền vào hiệp định mở rộng giao thương TPP này.

HRW: Đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ phải đạt kết quả cụ thể

Trong phúc trình hằng năm vừa công bố cách đây 1 tuần, Ủy hội Hoa Kỳ Bảo vệ Tự do Tôn giáo trên Thế giới (USCIRF) cũng kêu gọi chính phủ Mỹ bảo đảm rằng các cuộc đối thoại nhân quyền thường niên với Việt Nam dẫn tới các hành động và kết quả cụ thể liên quan đến nhân quyền và tự do tôn giáo và báo cáo Quốc hội tiến bộ trong các vấn đề này.

“Trong những ngày diễn ra đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ, tôi biết rằng chính phủ Mỹ lần này cũng rất quan tâm đến thông tư 37 của Bộ Công an, một văn bản được dấu kín và được sử dụng để tước đoạt các quyền mà tù nhân được hưởng trong Luật Thi hành án hình sự. Lần này, Hoa Kỳ sẽ làm rõ, họ không muốn chính quyền Việt Nam sử dụng các điều luật không được công bố để đàn áp tù nhân như vậy.”

Kể từ năm 2001 tới nay, USCIRF hằng năm liên tục đề nghị liệt kê Việt Nam vào danh sách các nước cần đặc biệt quan tâm về tự do tôn giáo.

Việt Nam trước nay phủ nhận các cáo buộc về vi phạm nhân quyền.

Chính phủ Hà Nội nói những cách biệt quan điểm giữa Việt Nam với các nước về vấn đề nhân quyền cần được thu hẹp qua các cuộc đối thoại như đối thoại nhân quyền Việt-Mỹ thường niên đang diễn ra.

Quan hệ Việt-Mỹ đã cải thiện đáng kể từ sau chiến tranh kết thúc năm 1975 nhưng vấn đề nhân quyền của Việt Nam vẫn tiếp tục là trở ngại cho mối bang giao gần gũi hơn giữa hai nước cựu thù.

Đại sứ Mỹ đầu tiên tại Việt Nam thời hậu chiến, Pete Peterson, trong cuộc phỏng vấn với VOA Việt ngữ đánh dấu 40 năm kết thúc chiến tranh Việt Nam, khẳng định nhân quyền Việt Nam là ‘vấn đề mà Mỹ sẽ không đơn thuần bỏ qua.’

Nguồn: VOA

Phản hồi về Dự thảo 4 Luật Tín ngưỡng Tôn giáo

HD_GM_VN-622.jpg

Hội Đồng Giám Mục Việt Nam họp Hội nghị thường niên kỳ II-2012 tại Tòa giám mục Thanh Hóa, từ ngày 8 đến 12 tháng 10 năm 2012
Dự thảo 4 Luật Tín ngưỡng Tôn giáo được Bộ Nội Vụ và Ban Tôn giáo Chính phủ chuyển đến cho các tôn giáo trong nước xem và góp ý. Cho đến lúc này, Hội đồng Giám mục Việt Nam cũng như hai tòa giám mục Bắc Ninh và Kontum chính thức có phản hồi với chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng và Ban Tôn giáo Chính phủ về dự thảo luật đó.

Phản hồi

Nhận định và góp ý của Hội đồng Giám mục Việt Nam do đức cha Cosma Hoàng Văn Đạt, tổng thư ký, thay mặt Ban Thường vụ Hội đồng Giám mục Việt Nam ký ngày 4 tháng 5, đưa ra nhận định nói rõ ‘Nhìn chung, bản Dự Thảo 4 đi ngược lại với quyền tự do vế tín ngưỡng và tôn giáo, gây lo ngại nhiều hơn là đem lại sự bình an cho mọi người.

Sau khi nêu ra 14 chi tiết về bản dự thảo nhận được, Hội Đồng Giám mục Việt Nam có ba kiến nghị: thứ nhất là“Không đồng ý Dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; thứ hai đề nghị soạn lại một bản Dự thảo khác phù hợp với xu thế tự do, dân chủ và mang tầm vóc của xã hội tiến bộ và điểm thứ ba là bản dự thảo mới phải được tham khảo ý kiến từ các tổ chức tôn giáo; đặt biệt các tổ chức tôn giáo phải được công nhận tư cách pháp nhân và được pháp luật bảo vệ.”

Không đồng ý Dự thảo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; thứ hai đề nghị soạn lại một bản Dự thảo khác phù hợp với xu thế tự do, dân chủ và mang tầm vóc của xã hội tiến bộ và điểm thứ ba là bản dự thảo mới phải được tham khảo ý kiến từ các tổ chức tôn giáo; đặt biệt các tổ chức tôn giáo phải được công nhận tư cách pháp nhân và được pháp luật bảo vệ.
-Hội Đồng Giám mục VN

Vào ngày 28 tháng tư, Tòa Giám mục Kontum cũng có thư gửi cho ông Nguyễn Sinh Hùng, chủ tịch Quốc hội Việt Nam và ông Phạm Dũng, trưởng ban Tôn giáo Chính phủ. Bức thư cho biết thời gian nhận được dự thảo để góp ý đến ngày 5 tháng 5 là quá gấp vì theo thư của Tòa Giám mục Kontum thì trong vòng 13 ngày không thể có góp ý cho một dự thảo luật được cho là quan trọng như thế. Nhất là trong tình hình mà Tòa Giám Mục Kontum nhận định là đang đứng trước họa xâm lăng của Phương Bắc như hiện nay. Trong khi đó theo tư của cơ quan chức năng Việt Nam thì đến hạn ngày 5 tháng 5 mà không nhận được văn bản góp ý tức được hiểu đã đồng ý với dự thảo luật.

Tòa Giám mục Kom tum do hai đức cha Trần Thanh Chung và Hoàng Đức Oanh đại diện ký tên vào thư trả lời như vừa nêu cũng đưa ra 7 ý kiến đối với bản dự thảo 4; đồng thời có 2 kiến nghị là ‘hoãn biểu quyết Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; dồn toàn lực đất nước vào việc chống ngoại bang Phương Bắc đang lấn chiếm đất, biển của Việt Nam’. Kiến nghị thứ hai của Tòa Giám mục Kontum là cần cho người dân biết rõ về Thỏa hiệp Thành Đô năm 1990 mà nhiều người dân muốn được rõ.

Tòa Giám Mục Bắc Ninh vào ngày 30 tháng tư vừa qua cũng gửi cho Bộ Nội vụ- Ban Tôn giáo ‘Nhận định và góp ý về Dự thảo Luật Tín Ngưỡng, tôn giáo’.

Nhận định của Tòa Giám mục Bắc Ninh do linh mục Tổng đại diện Giuse Nguyễn Đức Hiểu ký tên thay mặt giáo phận nêu rõ ‘Theo nhiều nước tiên tiến trên thế giới, những văn bản qui phạm pháp luật sinh ra nhằm ngăn chặn những người thực thi pháp luật lạm dụng quyền đối với người dâ; nhưng nhìn nhận cách khách quan, những điều nêu trong Dự thảo 4 muốn tái lập cơ chế Xin-Cho trong các sinh hoạt tín ngưỡng, tôn giáo. Cơ chế Xin-Cho biến quyền tự do của con người thành những thứ quyền Nhà nước nắm trong tay và ban lại cho người dân qua những thủ tục cấp phép”.

Tòa Giám mục Bắc Ninh đưa ra 7 đề nghị. Trong đó đề nghị các tôn giáo và chức sắc được hưởng quyền bình đẳng trước pháp luật; quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo phải được pháp luật bảo vệ chứ không phải bảo hộ. Một điểm được nêu ra nữa là hai chương X và XI của Dự thảo 4 tự mâu thuẫn với điều 2 trong Dự thảo cũng như trong Hiến pháp năm 1992, sửa đổi năm 2013 của Việt Nam.

Thực tế

Vấn đề Xin- Cho trong lĩnh vực tôn giáo mà Tòa Giám mục Bắc Ninh nêu ra được mục sư A Đảo, thuộc hội thánh Tin Lành tư gia có tên Đấng Christ Việt Nam, hiện sinh sống tại huyện Sa Thầy tỉnh Kon Tum cho biết:

“Về sinh hoạt, họ bắt chúng tôi phải đăng ký hằng năm nhưng chúng tôi nói bên Ban Tôn giáo nói chỉ đăng ký duy nhất lần đầu tiên thì sẽ được ‘đời đời’. Thế nhưng trong thôn làng, xã, tỉnh Kon Tum thì họ không cho phép nói rằng Trung ương khác, dưới tỉnh, huyện, làng khác.

Họ vẫn cứ nói như vậy và bắt chúng tôi cho con số từng người ,chúng tôi không chịu. Vì năm ngoái chúng tôi khai từng người trong làng Ya Khiên, xã Rờ kơi này; chính quyền biết và họ đi hù dọa hay lừa bảo anh em tín hữu bỏ đạo Tin Lành thì chính quyền sẽ đầu tư xây nhà, được chế độ này, chế độ nọ.”

Ý kiến chức sắc

chuacuuthe.com-123-250.jpg
Từ trái sang: LM Đinh Hữu Thoại, LM Phạm Trung Thành và TS Phạm Công Thuận. Ảnh minh họa chụp trước đây.

Linh mục Đinh Hữu Thoại, thuộc Dòng Chúa Cứu Thế ở Sài Gòn, cũng nói đến vấn đề luật pháp mà chính quyền Việt Nam áp dụng đối với các tôn giáo trong nước lâu nay:

“Thực tế bản chất của cộng sản là vẫn muốn tìm cách triệt hạ các tôn giáo, bằng chứng là những ông trưởng ban Tôn giáo Chính phủ đều từ công an đưa qua. Như vậy họ đặt tôn giáo vào đối tượng gọi là ‘nguy hiểm đến an ninh quốc gia’. Với quan niệm ngay từ đầu như vậy thì không thể nào có tự do tôn giáo. Cái nhìn của nhà cầm quyền về tôn giáo vẫn còn sai lệch như vậy. Họ rất sai lệch khi mà đặt trưởng ban tôn giáo là một công an. Thứ hai, việc quản lý tôn giáo lại giao cho những người không biết gì về tôn giáo. Đó là sai lầm thứ hai dẫn đến việc họ tìm cách hạn chế chứ đâu có giúp cho quyền tự do tôn giáo được thể hiện; điều đó thể hiện qua ban tôn giáo các cấp và pháp luật.

Không cần thiết phải có một pháp luật nào khác về tôn giáo. Bởi vì khi ra một phát luật liên quan đến những người có tôn giáo, tức đã liệt họ vào một loại công dân khác rồi. Vì người có tôn giáo hay không có tôn giáo vẫn là công dân của một đất nước; nên chỉ bị chi phối bởi một luật chung, một luật duy nhất. Tại sao phải có thêm những luật về tôn giáo?”

Mục sư Nguyễn Hồng Quang thuộc giáo hội Mennonite độc lập cũng có ý kiến về những phát biểu lâu nay của cơ quan chức năng khi Hà Nội bị các tổ chức quốc tế nêu ra những vi phạm về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân:

“Những người thay mặt chính phủ Việt Nam để nói về tự do tín ngưỡng, tôn giáo cũng có rất nhiều hạn chế. Ngay cả thủ tướng, chủ tịch nước, tổng bí thư muốn phát biểu điều gì cũng không phải theo tự do cá nhân của họ muốn phát biểu đâu. Họ phải nói những điều mà tập thể, đảng ủy, chi bộ cho phép và phải thông báo trước mới được đưa ra ngoài.

Dù những phát ngôn đó có xa lạ với cách nghe của cộng đồng nhân loại thế giới, họ vẫn phát biểu như thế: nói hoài, nói mãi, nói không hề thay đổi. Đơn cử như vấn đề Hoàng Sa, Trường Sa, Trung Quốc đã xâm lược, chiếm quyền lợi ở Biển Đông của Việt Nam, chiếm lãnh hải và an toàn lãnh thổ của Việt Nam; nhưng rồi cách nói lâu nay là ‘cực lực lên án’ mà người trong nước nghe hoài, rất chán.”

Dự thảo lần thứ 4 Luật Tín ngưỡng, tôn giáo do Bộ Nội vụ Việt Nam soạn thảo; theo những nhận định và góp ý vừa nêu thì dự thảo này không đáp ứng được yêu cầu của các tôn giáo hiện nay trong nước.

Nguồn: Rfa

Cái nhìn của bạn trẻ Sài Gòn về cuộc đình công, biểu tình

Hàng nghìn công nhân đã tập trung Đình công ở công ty Dụ Đức, Long An hồi đầu tháng 4 vừa qua

Hàng nghìn công nhân đã tập trung Đình công ở công ty Dụ Đức, Long An hồi đầu tháng 4 vừa qua
Trong vòng chưa đầy nửa tháng, có nhiều cuộc đình công, biểu tình của hàng chục ngàn người tham gia của công nhân trong các khu công nghiệp Sài Gòn và Tây Nam Bộ nhằm phản đối luật bảo hiểm có những điều khoản bất công, gây bất lợi cho người lao động. Với người Sài Gòn, đặc biệt là các bạn trẻ, việc biểu tình, đình công hay tổ chức một cuộc hội thảo, một cuộc dã ngoại nhỏ nhằm thể hiện ý chí chống đối sự bất công, chống ngoại bang xâm lược biển Đông vốn dĩ là chuyện bình thường. Nhưng với qui mô rất lớn từ những cuộc đình công, biểu tình của giới lao động, các bạn trẻ Sài Gòn nhìn và đánh giá vấn đề này như thế nào?

Người lao động trở nên thông minh hơn

Một bạn trẻ Sài Gòn, từng tham gia nhiều cuộc biểu tình phản đối những hành vi hành hạ ngư dân Việt Nam và xâm lấn lãnh hải Việt Nam từ phía Trung Quốc, không muốn nêu tên, chia sẻ: “Đời sống công nhân Việt Nam thì hiện giờ mức thu khoản 150USD đến 170USD mỗi tháng thì còn quá thấp. Nói chung là điều kiện sống còn quá thấp, công nhân bị chèn ép đủ thứ. Công đoàn nhà nước thì chỉ làm được những việc như ma chay, đám cưới, thăm hỏi bệnh tật… Nói chung là họ chỉ làm việc râu ria chứ không chạm đến việc chính yếu là bảo vệ quyền lợi người lao động. Bởi lãnh đạo công đoàn giữ một chức vụ nào đó trong công ty nên phải sợ chủ thôi!”.

Theo bạn trẻ này, vấn đề người lao động đứng lên thể hiện ý chí và sự bất mãn trước giới chủ cũng như trước những qui định gây hại cho người lao động là chuyện không sớm thì muộn cũng sẽ diễn ra. Bởi lẽ, không riêng gì lúc bộ luật bảo hiểm xã hội 2014 ra đời và có hiệu lực vào đầu tháng Giêng năm 2016 thì giới lao động mới bất mãn mà sự bất mãn này đã có từ lâu bởi điều kiện làm việc quá tồi tệ, bữa ăn mất vệ sinh, đồng lương eo hẹp, trả không xứng đáng với sức lao động họ bỏ ra.

Hơn nữa, vấn đề nhân phẩm của người lao động đã bị xúc phạm trầm trọng, giới chủ không ngần ngại tìm cách lạm dụng tình dục những nữ công nhân trẻ, có nhan sắc, họ đã nhiều lần công khai sờ mó vùng nhạy cảm của các nữ công nhân với lý do kiểm tra thử các nữ công nhân này có ăn cắp sản phẩm của công ty giấu trong người hay không.

Công đoàn nhà nước thì chỉ làm được những việc như ma chay, đám cưới, thăm hỏi bệnh tật… Nói chung là họ chỉ làm việc râu ria chứ không chạm đến việc chính yếu là bảo vệ quyền lợi người lao động. Bởi lãnh đạo công đoàn giữ một chức vụ nào đó trong công ty nên phải sợ chủ thôi

Một bạn trẻ Sài Gòn

Đứng trên góc độ nhân quyền mà nói, hành vi lợi dụng này xúc phạm cả hai mặt thể xác và tinh thần. Nếu như mặt thể xác, họ bị xúc phạm tính dục, thì về mặt tinh thần, sâu xa hơn, họ bị xúc phạm phẩm hạnh và xâm hại nhân quyền trầm trọng, cái lý do mà các ông chủ đưa ra để sờ mó là “xem thử các nữ công nhân có giấu đồ trong người hay không” là một sự xúc phạm tinh thần, sự vu khống trắng trợn mà giới chủ đã tự cho họ cái quyền đó.

Và chuyện này xãy ra không phải đơn lẻ một vài lần, hầu hết nữ công nhân ở các khu công nghiệp đều có thể bị xâm phạm, các nam công nhân thì có thể bị các bảo vệ tìm cách gây sự để đánh một khi họ có những phản ứng chính đáng về phía giới chủ. Câu hỏi mà bạn trẻ này đặt ra là nhà nước đã quản lý sản xuất, quản lý kinh doanh như thế nào và bảo vệ người lao động như thế nào mà người lao động bị xúc phạm trầm trọng như vậy.

Những người lao động đang hưởng thụ một buổi sáng cuối tuần
Những người lao động đang hưởng thụ một buổi sáng cuối tuần

Tự hỏi và tự đưa ra hướng trả lời, bạn trẻ này đặt nghi vấn về những cổ phần ma của các quan chức cao cấp ở các công ty. Mặc dù không góp vốn nhưng họ vẫn hằng năm thu nhận lợi tức theo cổ phần. Và để nhận nhừng phần lợi tức đó, họ chỉ làm mỗi một việc là bảo kê cho các công ty. Chính vì được bảo kê, đã có ăn chia nên các công ty tha hồ chèn ép công nhân để tạo khoản dư mà nộp cho các quan chức hằng quí, hằng năm.

Hơn nữa, Công đoàn của các công ty không những không bảo vệ người lao động mà còn đứng về phía giới chủ để o ép người lao động. Sự bất mãn của người lao động đến từ nhiều hướng, nung náu theo thời gian để rồi đến một lúc nào đó sẽ tức nước vỡ bờ. Theo bạn trẻ này, những cuộc đình công, biểu tình của người lao động miền Nam chỉ đóng vai trò khúc dạo đầu, sẽ còn nhiều diễn biến theo những cung bậc mới trong thời gian tới, rất khó mà đoán trước được việc gì sẽ xãy ra.

Bởi hiện tại, người lao động Việt Nam đã trở nên thông minh hơn, mức độ tương tác qua các trang mạng xã hội ngày càng cao, giới công nhân có thể trao truyền thông tin thông qua các mạng xã hội và tìm hiểu quyền lợi chính đáng của họ thông qua các trang này. Chính vì thế, khi họ hành động, họ sẽ khôn khéo hơn và tạo thế mạnh lẽ phải cho bản thân tốt hơn.

Ngân sách nhà nước trống rỗng là mấu chốt vấn đề

Một bạn trẻ khác sống tại quận 1 Sài Gòn, không muốn nêu tên, cũng là người từng tham gia nhiều cuộc xuống đường kêu gọi bảo vệ Trường Sa, Hoàng Sa và ngư dân Việt Nam chia sẻ thêm: “Tụi đó thì nó chỉ biết lợi dụng thôi, nó trả lương càng ít càng tốt, nó bóc lột càng nhiều giờ càng tốt. Có lúc đi tiểu tiện mà nó còn trừ giờ nữa mà! Tiền bảo hiểm lao động không chỉ là tiền công nhân không thôi, là của toàn xã hội. Giờ nó đem nó kinh doanh địa ốc, cho vay mà lại không thu hồi lại được, nó phải nghĩ cách trì hoãn, tìm cách trả chậm để từ từ thu hồi vốn nhưng khó lắm…!”.

Theo bạn trẻ này phân tích, vấn đề người lao động phản ứng mạnh trong thời gian qua lại có nguyên nhân tưởng chừng như không liên quan gì đến người lao động, đó là ngân sách nhà nước đang trống rỗng. Nạn tham nhũng, rút ruột của giới quan tham đã làm cho ngân sách nhà nước trở nên khô rỗng và nạn tham nhũng trong các cơ quan liên quan đến bảo hiểm xã hội cũng không thấp chút nào. Đã có nhiều quan chức cấp cao trong ngành bảo hiểm Việt Nam bị đưa ra ánh sáng về tội tham nhũng, thụt két nhà nước.

Tụi đó thì nó chỉ biết lợi dụng thôi, nó trả lương càng ít càng tốt, nó bóc lột càng nhiều giờ càng tốt. Có lúc đi tiểu tiện mà nó còn trừ giờ nữa mà! Tiền bảo hiểm lao động không chỉ là tiền công nhân không thôi, là của toàn xã hội. Giờ nó đem nó kinh doanh địa ốc, cho vay mà lại không thu hồi lại được

Một bạn trẻ

Mà một khi ngân sách bị trống rỗng, mọi khoản chi tiêu phía trước sẽ rất khó khăn, đặc biệt là khoản chi giải quyết bảo hiểm xã hội của người lao động luôn là bài toán đau đầu của nhà nước. Trong khi đó, đời sống nhà trọ đầy tạm bợ và khó khăn cùng với đồng lương èo ọp mà đồng tiền liên tục bị trượt giá. Điều này khiến cho nhiều công nhân có đủ thâm niên lao động đóng bảo hiểm xã hội nghĩ đến phương án chuyển loại hình lao động và xem khoản tiền bảo hiểm xã hội là đồng vốn cho tương lai.

Mà một khi công nhân thi nhau nghỉ việc, rút bảo hiểm xã hội để tìm cơ hội khác thuận lợi hơn thì với ngân sách trống rỗng, bảo hiểm nhà nước khó bề mà thanh toán sòng phẵng, lúc đó mọi căng thẳng từ phía người lao động sẽ khó mà lường được. Bộ luật bảo hiểm xã hội mới như là một giải pháp thông minh của nhà nước nhằm vớt vác cho ngân sách đang cạn kiệt, trống rỗng.

Nhưng rất tiếc, nếu như bộ luật này ban hành sớm hơn chừng 10 năm thì mọi chuyện sẽ êm xuôi hơn. Còn hiện tại, người lao động đã thông minh hơn nhiều, khả năng tiếp cận các trang mạng xã hội, chia sẻ và lĩnh hội thông tin của họ cũng phát triển vượt bậc. Chính vì vậy, mọi chính sách hay qui định có tính bất lợi cho người lao động đều bị phản ứng gay gắt.

Bạn này nói vui rằng nếu muốn người lao động thấy yêu công xưởng, tin vào công việc, không phải chỉ cho họ ăn, mặc, ở đầy đủ là xong mà phải cho họ thấy rằng họ đang sống trong một đất nước tốt đẹp, ngân sách nhà nước luôn là một cái hủ gạo đầy không có sâu mọt chứ đừng bao giờ dùng chiến thuật cắn xé của bầy chuột bên cạnh hủ gạo trống rỗng để nói chuyện với họ. Vì làm như vậy, chỉ chọc giận người lao động, chọc giận những người đã bỏ mồ hôi và tuổi trẻ để xây dựng đất nước. Mọi chuyện vẫn còn đang ở phía trước!

Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam.

Nguồn: RFA

Vì sao người dân Bình Thuận biểu tình phản đối nhà máy điện?

Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân, Bình Thuận

Nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân, Bình Thuận

nguồn: RFA

Ninh Thuận, Bình Thuận và cả miền Trung nối liền được xem là hiền hòa, chịu đựng nhiều nhất so với cả nước, chính vì điều kiện khó khăn, kiếm cái ăn chật vật, thời tiết thổ nhưỡng cũng khắc nghiệt nên miền đất này cũng là nơi có nhiều người tha phương cầu thực, bôn tẩu xa xứ nhiều nhất. Lực lượng lao động chính trong gia đình đều đi làm ăn xa hoặc người còn lại cũng gắng gượng mà chịu đựng mọi khó khăn để nâng đỡ gia đình.

Cũng chính vì lẽ này mà hầu hết các cuộc đình công, biểu tình phản đối giới chủ hay phản đối nhà cầm quyền đều ít xuất hiện ở các tỉnh nghèo khổ này. Tuy nhiên, một khi các tỉnh này đứng dậy phản đối những bất công thì nghe có vẻ như cuộc cách mạng lớn đang đến gần.

Con tàu biểu tình đang tăng tốc

Một bạn trẻ tên Vinh ở Vĩnh Tân, Ninh Thuận chia sẻ về vấn đề người dân đang ngày càng bức xúc và có xu hướng nổi dậy để chống lại bất công, giải tỏa những vô lý: “Người dân chặn đường lại không cho xe chạy, không đi qua đi lại, kẹt xe nhiều cây số. Bởi vì nhà máy nó thải nhiều khói ra, bụi bẩn không à, sống không được, ô nhiễm lắm!”

Theo Vinh, nếu như nói về sự bức xúc, có vẻ như người dân các tỉnh nghèo khổ thường mang nhiều ẩn ức, bức xúc và thất vọng về chính quyền địa phương nhiều hơn các tỉnh không nghèo. Nhưng vì điều kiện kinh tế khó khăn, suốt ngày chỉ quần quật làm lụng, sự vất vả đã chiếm rất nhiều thời gian trong cuộc sống, khiến người ta không còn thời giờ để suy nghĩ về những chuyện khác như quyền con người hoặc những chính sách phúc lợi xã hội cần thiết.

Chính vì không có thời gian, không có lực lượng thanh niên chủ chốt và không có điều kiện mà suốt nhiều năm nay, mặc dù bị ép chế mọi bề nhưng người dân Ninh Thuận, Bình Thuận và những tỉnh miền Trung vẫn không có những phản ứng mạnh mẽ như nhiều tỉnh khác.

Người dân chặn đường lại không cho xe chạy, không đi qua đi lại, kẹt xe nhiều cây số. Bởi vì nhà máy nó thải nhiều khói ra, bụi bẩn không à, sống không được, ô nhiễm lắm!

Anh Vinh ở Vĩnh Tân

Tuy nhiên, một khi người dân các tỉnh này lên tiếng phản ứng những chính sách bất công của nhà nước thì câu chuyện đã đến hồi khó cứu vãn. Cũng theo nhận định của Vinh, hầu hết các cuộc cách mạng lớn trong lịch sử đều hình thành ở những tỉnh nghèo khổ của miền Trung, các phong trào cách mạng lớn trong lịch sử cũng vậy, từ Cần Vương, Duy Tân cho đến những phong trào cách tân văn chương đều có những thủ lĩnh miền Trung xuất hiện. Và đất nghèo như một cái nôi tốt nhất của cách mạng.

Hàng ngàn xe ùn tắc trên quốc lộ 1A đoạn qua huyện Tuy Phong
Hàng ngàn xe ùn tắc trên quốc lộ 1A đoạn qua huyện Tuy Phong

Cuộc biểu tình, biểu thị sự bất mãn của người dân xã Vĩnh Tân nhằm phản đối nhà máy điện Vĩnh Tân xả khói bụi, chất độc làm ảnh hưởng môi sinh của người dân Tuy Phong, BìnhThuận vào ngày 14 tháng 4 dù sao đi nữa cũng đóng vai trò là cú châm ngòi nổ của những cuộc biểu tình khó có thể nói là không xãy ra trong thời gian tới ở Bình Thuận, Ninh Thuận và các tỉnh miền Trung.

Trước đây, người dân ở Ninh Thuận cũng từng nhiều lần phản đối nhà cầm quyền địa phương xây dựng nhà máy điện hạt nhân nhưng qui mô và độ căng chưa đến mức như cuộc phản đối hiện tại. Theo bạn Vinh, cuộc xuống đường của bà con Tuy Phong có thể lên đến con số vài ngàn người và đoạn đường kẹt xe đã lên đến hàng chục cây số. Nhưng đây chỉ là con số xuống đường chặn xe, những người ở nhà chuẩn bị tinh thần xuống đường có thể còn đông hơn nhiều.

Sở dĩ bà con nhân dân ở Tuy Phong phản đối mạnh mẽ như vậy là vì môi trường ở đây đã quá ô nhiễm, ống khói cao 210m với đường kính 7m của nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân luôn tỏa ra một lượng khói hôi hám và nặng nề, bao phủ toàn bộ khu vực dân sinh trong huyện.

Hơn nữa, bãi xỉ thải ra từ hai tổ máy phát điện mỗi ngày từ hai ngàn tấn đến bốn ngàn tấn cũng làm cho môi sinh, nguồn nước ở đây trở nên dơ dáy, độc hại. Công nghệ nhiệt điện lỗi thời của Trung Quốc sử dụng nhiên than cám 6A – Hòn Gai Cẩm Phả với mức đầu tư 23477 tỉ đồng. Với mức giá đầu tư quá cao trích từ thuế của dân, giao cho công ty Thượng Hải của Trung Quốc xây dựng để rồi tạo ra hàng loạt tai hại cho nhân dân như vậy, chuyện người dân phản đối là chuyện rất tự nhiên.

Chưa có chính sách nào cho dân

Một người dân khác tên Thụy, ở Vĩnh Tân, Tuy Phong chia sẻ: “Ở đây không phải Hà Nội hay Sài Gòn mà dễ công khai những thông tin mà trước đây họ bưng bít. Mỗi khi nhân dân biểu tình hay phản đối gì thì nhà cầm quyền cho công an đóng vai người dân, chen lẫn vào dân rồi bày trò quậy phá sau đó công an trấn áp dân. Nó vừa làm vừa dàn dựng để đài truyền hình nhà nước quay, để ai cũng nghĩ là dân đánh công an. Bây giờ nó đang chơi trò an dân, ru ngủ dân nhưng cũng chưa biết sẽ tới đâu…”.

Bãi sỉ than không được xử lý, bốc bụi mỗi khi có gió. RFA
Bãi sỉ than không được xử lý, bốc bụi mỗi khi có gió. RFA


Mỗi khi nhân dân biểu tình hay phản đối gì thì nhà cầm quyền cho công an đóng vai người dân, chen lẫn vào dân rồi bày trò quậy phá sau đó công an trấn áp dân. Nó vừa làm vừa dàn dựng để đài truyền hình nhà nước quay, để ai cũng nghĩ là dân đánh công an

Ông Thụy

Theo ông Thụy, sở dĩ người dân xã Vĩnh Tân hiền lành, chịu đựng lâu nay trở nên bức xúc là vì nhà cầm quyền địa phương quá đáng, họ không những đã tiếp tay cho nhà máy điện này xây dựng quá gần khu dân cư, để lọt công nghệ Trung Quốc lạc hậu vào địa phương thải ra khí độc, khói bụi và xỉ than đậm đặc mà lại không có một chính sách bảo vệ người dân cho hợp lý. Một kiểu làm việc hết sức “đem con bỏ chợ” của nhà cầm quyền trong vấn đề nhà máy nhiệt điện Vĩnh Tân đang tồn tại ở Tuy Phong nói riêng và Bình Thuận nói chung.

Và không dừng ở hai tổ máy đang hoạt động, sắp tới đây sẽ có thêm một hoặc hai tổ máy nữa sẽ hoạt động để đạt được công suất đề ra lúc trình dự án. Điều này cũng đồng nghĩa với lượng khói bụi, chất độc hại sẽ tăng gấp đôi hiện tại. Trong khi đó, nhà nước chưa hề có kế hoạch nào để đảm bảo an toàn cho đời sống của người dân.

Hiện tại, với mức độ ô nhiễm như đang thấy, chỉ còn một trong hai lựa chọn, hoặc là di dời nhà máy điện đi nơi khác cách xa khu dân cư, không ảnh hưởng đến đời sống người dân hoặc là di dời khu dân cư với điều kiện tốt nhất cho bà con nhân dân. Bởi trong chuyện này, bà con nhân dân phải chịu hy sinh quá nhiều khi rời bỏ mảnh vườn, căn nhà thân yêu và ổn định của mình để đến một nơi ở mới, lạ lẫm.

Và cũng theo ông Thụy, đây là vấn đề hết sức cấp bách, thể hiện quyết tâm bảo vệ dân hay bảo vệ nhà máy điện của nhà cầm quyền địa phương. Không thể phạt nhà máy điện một tỉ, hai tỉ để rồi họ lại tiếp tục hứa sẽ giảm bớt khói bụi, độc hại. Vì làm như thế, nhân dân chỉ chịu thiệt thòi hơn mà giới tham quan lại có cơ hội vòi vĩnh nhà máy điện để kiếm chác.

Vấn đề người dân cần và đòi hỏi nhất là chính sách an dân hợp lý, tránh tham nhũng và không được hứa lèo. Nhưng nhà cầm quyền Bình Thuận và Tuy Phong đã không làm được điều này. Chính vì vậy, cuộc đấu tranh của nhân dân vẫn còn tiếp diễn và đi đến cao trào.

Ông Thụy cũng đưa ra nhận xét là mọi tỉnh ở Việt Nam đều có vấn đề, đều có thể nổ ra những cuộc biểu tình nhằm đòi hỏi quyền lợi chính đáng của nhân dân. Và có vẻ như chuyến tàu đấu tranh chống bất công của nhân dân đang tăng tốc từ Sài Gòn ra Ninh Thuận, Bình Thuận và miền Trung trong thời gian tới.

Nguồn: RFA