2012 : Những sự kiện quan trọng tại châu Á có ảnh hưởng đến Việt Nam

Nguồn RFI-tiếng Việt

Một cuộc biểu tình tại Hà Nội phản đối các hành động gây hấn của Trung Quốc 09/12/2012 (REUTERS)

Một cuộc biểu tình tại Hà Nội phản đối các hành động gây hấn của Trung Quốc 09/12/2012 (REUTERS)

Lưu Tường Quang / Tú Anh

Chính sách “cường quc hi dương” ca Bc Kinh t cho Bin Đông là ao nhà, Tokyo và Seoul đưa chính tr gia  diu hâu lên lãnh đo, M tái đnh v ti Châu Á thiết lp vòng đai án ng Trung Quc và khuyến khích n Đ “hướng v phương Đông”, Miến Đin dân ch hóa chếđđ thoát áp lc ca phương Bc. Tác đng nhân qu ca các s kin trên đây có th gây căng thng thêm trong khu vc nơi mà Vit Nam có v trí trng yếu. Hôm thứ tư 19/12/2012, một viên chức bộ Quốc phòng Mỹ tiết lộ với báo chí là Hoa Kỳ sẽ bố trí « hệ thống vũ khí tối tân nhất » tại Châu Á – Thái Bình dương. Các loại vũ khí hiện đại nhất gồm máy bay đa năng trinh sát biển và săn đuổi tàu ngầm P-8 Poseidon đang được chế tạo, tàu ngầm nguyên tử tấn công, hải thuyền tác chiến cận duyên, chiến đấu cơ tàng hình F-35.

Sau 10 năm phân tâm vì chiến tranh Irak và Afghanistan, từ nay Hoa Kỳ tập trung nhiều hơn vào châu Á Thái Bình dương, vùng trọng yếu của kinh tế toàn cầu và cũng là nơi mà áp lực quân sự của Trung Quốc càng ngày càng mạnh, liên tục gây ra xung khắc chủ quyền biển đảo.

Tại Thái Bình dương , từng đợt tàu đánh cá, tầu kiểm ngư, hải giám của Trung Quốc được tung ra để tranh giành chủ quyền với Nhật Bản ở Biển Hoa Đông cũng như lấn chiếm ngư trường biển đảo của Việt Nam và Philippines ở Biển Đông.

Trong lúc Bắc Kinh phô trương thanh thế thì một chế độ đồng minh ở Đông Nam Á là Miến Điện chọn một con đường khác, cải cách chính trị. Ngày 01/04/2012 được xem là ngày lịch sử : lãnh đạo đối lập Aung San Suu Kyi đắc cử dân biểu và đến tháng 6, giải Nobel Hòa bình 1991 công du thế giới và được tiếp đón như một lãnh tụ quốc gia. Tổng thống Thein Sein nhanh chóng bãi bỏ các biện pháp phản dân và phản dân chủ.

Cộng đồng người Tây Tạng cũng gia tăng các hành động tự thiêu, hình thức phản kháng bất bạo động tuyệt đối nhất, biến thân thành đuốc cảnh tỉnh ban lãnh đạo Trung Quốc.

Tháng 11 năm nay, vào lúc tại Hoa Kỳ, Tổng thống Obama tái đắc cử vẻ vang thì tại Bắc Kinh , đảng Cộng Sản Trung Quốc cũng « bầu » ông Tập Cận Bình làm lãnh đạo trong năm năm tới.

Tại hai nước láng giềng của Trung Quốc trong hai cuộc bầu cử quan trọng diễn ra trong những ngày cuối năm, phe « diều hâu » tại Nhật Bản và tại Hàn Quốc đã được cử tri tín nhiệm : ông Shinzo Abe lên nắm quyền tại Tokyo và bà Phác Cận Huệ (Park Geun Hye) tại Seoul. Theo AFP, hai nhân vật được xem là cứng rắn này lên lãnh đạo hai nước đồng minh cột trụ của Mỹ tại câhu Á , là một « bất lợi » cho Trung Quốc.

Các sự kiện trên đây có quan hệ nhân quả với nhau như thế nào và sẽ tác động ra sao đến tương lai tại châu Á ? Liệu Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng gì nếu không thích ứng được với thời thế ?.

RFI đặt câu hỏi với nhà phân tích địa lý chiến lược Lưu Tường Quang từ Sydney.

« Chúng ta sp tin đưa năm cũ và chào đón năm mi nên có th nhìn li vài din tiến quan trng trong năm 2012 và tho lun vài đng thái có th xy ra trong năm 2013.

Nói chung, v mt chính tr, các quc gia dân ch ti n Đ dương, Thái Bình dương đã tr nên thiên hu rõ nét hơn không phi ch vì s tri dy v quân s và kinh tế ca Trung Quc mà còn vì cái chính sách áp đo mnh bo ca Bc Kinh đi vi các nước nh trong vùng. Trong năm 2013, tình hình châu Á Thái Bình dương k cn Đ dương có th căng thng hơn.

Riêng trong trường hp CHXHCN Vit Nam thì Hà Ni có th phi đi phó vi nhiu th thách hơn t phía Bc Kinh như trong năm 2012 hđã b cô lp khi Bc Kinh s dng lá bài Hun Sen đ chia r Asean. Trong năm 2013, Brunei có th cũng báp lc Trung Quc và do đó Vit Nam s gp nhiu khó khăn không phi ch vi Trung Quc trong vn đ Bin Đông mà gp khó khăn ngay trong Asean.

Trong năm qua có hai s kin có tính quc gia nhưng nó cónh hưởng đến tình hình quc tế. Th nht, ai cũng rõ làông Obama đã tái đc c tng thng ti Washington và chính sách tái cân bng lc lượng ti châu Á Thái Bình dương. S kin th hai là s thay đi lãnh đo ti Bc Kinh nó bí mt hơn.ông Tp Cn Bình lên làm tng bí thư, ch tch Quân y trung ương trong khi chđi làm ch tch nước vào tháng 3/2013.

Nhưng nhng li tuyên bđu tiên ca ông cho thy Tp Cn Bình theo đui chính sách mnh bo ca H Cm Đào, mc dùông Tp Cn Bình làđàn em ca Giang Trch Dân. Ông Tp Cn Bình có v mun khơi dy tinh thn dân tc ca người Trung Quc trong vn đ tranh chp vi Nht Bn, trong vn đ tranh chp Bin Đông vàđi phó vi Hoa K.

Chính sách ly tht đè người ca tp đoàn H Cm Đào và bây gi là ca nhóm Tp Cn Bình đãđưa đến hu qu mà thy rõ qua các sinh hot chính tr các quc gia dân ch Thái Bình dương vàn Đ dương đã có khuynh hướng thiên hu rõ rt. C th là ti Nht Bn, qua bu c quc hi ngày 16/12/2012 va qua, ông Shinzo Abe đã tr thành th tướng chđnh ca đng T Do Dân Ch, mt thế lc thiên hu cai tr Nht Bn t sau thế chiến th hai trong nhiu thp niên và chm dt thi k ngn ngi ca đng Dân ch Nht Bn. Ri đến hôm 19/12/2012, kết qu bu c ti Hàn Quc cũng cho thy khuynh hướng thiên hu qua vic bu (bà Phác Cn Hu) con gái ca c Tng thng Park Chung Hy (Phác Chánh Hy) lên làm tng thng.

Ngay nam Thái Bình dương, trong vn đ bang giao vi Hoa K, trong vn đng h chính sách M ti Thái Bình dương thìÚc Đi li cũng tr thành mt quc gia thiên hu mc dùÚc do đng Lao đng, mt đng trung t cm đu. M vàÚc khuyến khích n Đ theo đui mt chính sách « hướng Đông » năng đng, rõ rt hơn. Cho nên, mt yếu t mi trong năm 2012 là vai trò ca n Đ. n Đ bt đu đýđến quyn li kinh tế ca mình mt cách rõ rt hơn ti Bin Đông.. ngoài vn đ thông thương hàng hi.

Cũng vì lý do đó mà đô đc DK Yoshi, Tư lnh hi quân n Đ tuyên b nếu cn ông s huy đng lc lượng hi quân đi v Bin Đông đ bo v quyn li kinh tến Đ. Cũng trong chiu hướng đó, ngoi trưởng mi ca n Đ làông Salman Khurshid tuyên bn Đ chp nhn s hin din ca Trung Quc ti vòng đai n D dương.. nhưng đy ch là mt phn mnh đ.

Điu mà ngoi trưởng n không nói mà chc Trung Quc cũng phi hiu là nếu n Đ chp nhn s hin din ca Trung Quc vòng đai n Đ dương thì Trung Quc cũng phi chp nhn quyn li ca n Đ ti nơi mà Trung Quc gi là« ao nhà» tc là Bin Đông. Cho nên, năm 2012, n Đđóng vai trò năng đng thì qua năm 2013, n Đ s có vai trò quan trng hơn. V phn Vit Nam..Hà Ni đã làm nhiu sai lm trong quá kh và bây gi phi gánh chu hu qutr phi. »

Nguồn: http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20121220-nhung-su-kien-quan-trong-trong-nam-2012-tai-chau-a-co-anh-huong-den-viet-nam