Hàng trăm người Việt Nam ký « Lời kêu gọi » bảo vệ nhân quyền

Nguồn: RFI-tiếng Việt

Hiến pháp Việt Nam 1946 (DR)

Hiến pháp Việt Nam 1946 (DR)

Trng Thành

Ngày 25/12/2012, « Lời kêu gọi thực thi quyền con người theo Hiến pháp tại Việt Nam » được công bố. Cho đến nay, văn bản này đã được hàng trăm người Việt Nam, trong đó có nhiều nhân sĩ trí thức nổi tiếng, ký tên ủng hộ.

Mục tiêu chính của văn bản kể trên là yêu cầu chính quyền hủy bỏ điều 88 Bộ luật Hình sự, được đánh giá là « quy đnh mt cách mù m v ti danh tuyên truyn chng Nhà nước CHXHCN Vit Nam, thc cht là bóp nght quyn t do ngôn lun đãđược Hiến pháp Vit Nam và Công ước Quc tế v nhng quyn dân s và chính tr ghi nhn và bo đm » và Nghị định 38 được chính phủ Việt Nam đưa ra vào năm 2005, « thc cht là mt nghđnh cm biu tình được ban hành trái thm quyn và có ni dung vi hiế».

Văn bản cũng yêu cầu chính quyền trả tự do cho tất cả những tù nhân, vì công khai bày tỏ chính kiến một cách ôn hòa, mà bị rơi vào vòng lao lý, do « điu 88 ».

RFI Việt ngữ đặt câu hỏi với nhà nghiên cứu Nguyễn Quang A, một trong những người đã ký tên vào « Lời kêu gọi » bảo vệ nhân quyền này.RFI Thưa ông, va ri Vit Nam, nhiu công dân tham gia ký tên vào « Li kêu gi thc thi quyn con người theo Hiến pháp ti Vit Nam ». Ông có th cho biết vì sao ông li ký tên vào li kêu gi này ?

Nguyn Quang A : Tôi đã rất nhiều lần lên tiếng yêu cầu các cơ quan nhà nước và những nhân viên của nhà nước phải gương mẫu thực hiện đúng pháp luật và hủy bỏ, sửa đổi những điều quy định vi hiến của luật pháp, hoặc trái với pháp luật quốc tế, mà Việt Nam đã cam kết tôn trọng. Chính vì thế, tôi ký tên vào cái lời kêu gọi này, đòi chính quyền Việt Nam phải hủy bỏ, trước mắt là hai điều, điều 88 BLHS và nghị định 38 của chính phủ, vì tôi thấy hai cái đó ngược với những cam kết của Việt Nam trong các văn bản pháp luật quốc tế, mà Việt Nam đã cam kết tôn trọng, đồng thời cũng vi phạm Hiến pháp Việt Nam hiện hành (dù chính bản thân Hiến pháp ấy cũng phải được thay đổi). Nhưng ngay cả Hiến pháp dù chưa được tốt như thế, thì bản thân những điều đó cũng vi phạm Hiến pháp hiện hành của Việt Nam.

RFI Thưa ông, chính quyn Vit Nam s có phn ng như thế nào đi vi « Li kêu gi thc thi quyn con người theo Hiến pháp ti Vit Nam » ?

Nguyn Quang A : Thực ra, « Li kêu gi » không chỉ đòi chính quyền Việt Nam hủy điều 88 và nghị định 38, mà còn kêu gọi người dân Việt Nam tìm hiểu, hiểu biết kỹ hơn những quyền của mình, để đòi chính quyền bảo đảm các quyền hiến định đấy của người dân. Văn bản này cũng kêu gọi các tổ chức chính trị của Việt Nam học và làm đúng những điều ấy, tôn trọng những điều ấy. Bởi vì, nhiều khi họ không hiểu gì cả. Họ tiến hành khủng bố về mặt tinh thần, nhưng với danh nghĩa là đi « vn đng » một cách hết sức là vô lối. Văn bản này cũng yêu cầu những người thực thi công vụ cũng phải học, cũng phải hiểu, để tôn trọng những quyền ấy và không tuân thủ những mệnh lệnh trái với những quyền con người như vậy.

Tôi không hiểu chính quyền Việt Nam sẽ phản ứng ra sao, vì tôi chưa bao giờ ở trong chính quyền. Nhưng tôi nghĩ có thể họ sẽ không có phản ứng gì cả, họ cũng có thể lờ đi như là trước bao nhiều các lời kiến nghị khác. Nhưng mà dẫu sao, mục đích của “Li kêu gi” cũng là để đánh động cho họ, rằng : Họ là người vi phạm Hiến pháp và vi phạm luật nhiều nhất ở cái đất nước này. Và cũng là để đánh động cho người dân, đánh động cho các nhân viên của cơ quan công quyền là : Chính họ, khi kêu gọi người dân « tôn trng pháp lu», thì trước hết họ phải tôn trọng pháp luật đã.

RFI : Thưa ông, hôm qua đi din Quc hi Vit Nam chính thc tuyên b trin khai vic trưng cu dân ýđi vi d tho Hiến pháp mi, d kiến s bt đu vào ngày 01/01/2013, vic « Li kêu gi » này ra đi vào thi đim này liu có phi là mt s trùng hp ngu nhiên hay là có mt ý nghĩa nào đó ?

Nguyn Quang A : Tôi phải đính chính là : Việc này, người ta gọi là « ly ý kiến ca dân », chứ không phải là một cuộc « trưng cu dân ý ». Trưng cầu dân ý là phải có phương án 1, phương án 2, hoặc là có một phương án, nhưng người dân phải có quyền quyết định bằng lá phiếu của mình là tán thành hay không tán thành, hay chọn phương án 1 hay 2. Rất tiếc, cái gọi là « ly ý kiến ca nhân dân » này chỉ là việc lấy ý kiến để họ tham khảo và quyền quyết định là ở người chấp bút cuối cùng, và người bỏ phiếu cuối cùng, tức là những đại biểu của Quốc hội hiện hành. Và tôi nghĩ rằng, ý nghĩa của việc lấy ý kiến này cũng có thể là tốt, nhưng nó khác xa với việc để cho Dân quyết định, phúc quyết, thì đây hoàn toàn không phải như vậy.

Việc ra đời của « Li kêu gi » này, tôi nghĩ rằng, xét trong bối cảnh như thế, thì chỉ là một sự ngẫu nhiên, không gắn với chuyện « ly ý kiến ca nhân dân » trong những ngày sắp tới về Hiến pháp mới.

Tôi nghĩ rằng, phải có những thảo luận rất là công khai và minh bạch về chuyện Hiến pháp. Và, chỉ sau khi thảo luận rất là nhiều như thế, và nêu ra nhiều phương án khác nhau, thì lúc đó mới đặt vấn đề ra là để cho Dân quyết định, tức là “trưng cu dân ý“. Như vậy, thì điều đó mới có ý nghĩa. Còn nói rằng, lấy ý kiến của Dân trong một số thời gian, rồi người ta tập hợp các ý kiến lại, rồi cũng không có công khai những ý kiến của người dân lên. Rồi có một cơ quan bảo là : Chúng tôi đã tiếp thu ý kiến của Dân, như thế này, như thế này… Thì tôi nghĩ tất cả những việc làm như thế không phải là trao quyền thực sự cho người dân.

Dù sao, trong thời gian tới, tôi nghĩ sẽ có rất nhiều người đóng góp (cho bản dự thảo Hiếp pháp), tuy cũng biết những hạn chế như tôi vừa nói.

RFI xin trân trng cm ơn ông Nguyn Quang A 
Nguồn: http://www.viet.rfi.fr/viet-nam/20121230-hang-tram-nguoi-viet-nam-ky-%C2%AB-loi-keu-goi-%C2%BB-bao-ve-nhan-quyen