Chủ nghĩa Dân quyền, 1924

Tôn Trung Sơn (1866 – 1925), còn được gọi là Tôn Dật Tiên hay Tôn Văn, là nhà cách mạng dân chủ Trung Quốc, người lãnh đạo cuộc cách mạng Tân Hợi năm 1911 lật đổ triều đại Mãn Thanh và khai sinh nước Trung Hoa Dân quốc. Ông được người Trung Hoa yêu mến gọi là “Quốc phụ Trung Hoa” (người cha của đất nước Trung Hoa). Ông đã nêu ra chủ thuyết “Tam dân” (dân tộc độc lập, dân quyền tự do, dân sinh hạnh phúc). Chủ thuyết “Tam dân” của ông có ảnh hưởng lớn đến tầng lớp trí thức yêu nước ở Việt Nam, đặc biệt là đối với Quốc Dân Đảng Việt Nam, trong những năm 1920 – 1930. Ủy Ban Nhân Quyền Việt Nam sưu tầm và giới  trích giới thiệu một bài giảng tiêu biểu của ông liên quan đến chủ nghĩa dân quyền.

 Bài 1. Giảng ngày 9/3 năm Dân quốc thứ 13 (1924)

Thưa các vị,

Hôm nay tôi bắt đầu nói về Chủ nghĩa Dân quyền.

Chủ nghĩa Dân quyền là gì?

Để giải thích từ “dân quyền”, trước hết cần biết “dân” là gì? Thường một khối người có đoàn thể, có tổ chức thì gọi là “dân”. “Quyền” là gì? Là lực lượng, là uy thế, lực lượng được mở rộng tới pham vi quốc gia thì gọi là quyền. Những nước có lực lượng lớn nhất, tiếng Trung Quốc gọi là cường quốc, tiếng nước ngoài gọi là đại cường. Về sức mạnh của máy móc, tiếng Trung Quốc dùng từ mã lực, tiếng nước ngoài dùng từ sức ngựa. Do đó, ta thấy quyền và lực trên thực tế được Continue reading

Advertisements